Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών
Το Εργαστήριο Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας ασχολείται με αντικείμενα σχετιζόμενα με τις φυσικές και χημικές διεργασίες που καθορίζουν τα χαρακτηριστικά του Παγκόσμιου Ωκεανού, των περιφερειακών θαλασσών και των θαλασσίων οικοσυστημάτων, καθώς και τη μεταβλητότητά τους.
Οι διεργασίες που σχετίζονται με την ανθρωπογενή κλιματική μεταβλητότητα αλλά και οι επιπτώσεις τους στη διαμόρφωση των φυσικοχημικών χαρακτηριστικών της θάλασσας αποτελούν όλο και περισσότερο αντικείμενο της έρευνας της ομάδας αυτής. Παρότι σημαντικό μέλημα του Εργαστηρίου είναι η διεξαγωγή της έρευνας μέσω ερευνητικών προγραμμάτων, η διενέργεια μελετών και υπηρεσιών προς δημόσιους φορείς και τον ιδιωτικό τομέα συνεισφέρει στην κοινωνική προσφορά του Εργαστηρίου αλλά και στην κάλυψη κάποιων αναγκών συντήρησης παλαιότερου ή και αγοράς νέου εξοπλισμού.
Παράλληλα με τη διενέργεια ωκεανογραφικής έρευνας μέσω συλλογής και ανάλυσης δεδομένων και διενέργειας αριθμητικών προσομοιώσεων, σημαντικό μέρος της ερευνητικής δραστηριότητας της ομάδας κατευθύνεται στην εξέλιξη μεθοδολογιών και το σχεδιασμό νέων οργάνων, εξειδικευμένων για συγκεκριμένες χρήσεις, όπως π.χ. την παρακολούθηση πετρελαιοκηλίδων ή την αξιολόγηση των μετρήσεων παράκτιων ραντάρ υψηλής συχνότητας.
Υποστήριξη Γαλάζιας Ανάπτυξης
Το Εργαστήριο έχει αναπτύξει τις απαραίτητες υποδομές και τεχνογνωσία για να παρέχει την απαραίτητη πληροφορία υπό μορφή παρατηρήσεων στο θαλάσσιο περιβάλλον αλλά και συνεχή και ελεύθερη διάθεση επιχειρησιακών προγνώσεων στο διαδίκτυο για το Βόρειο και Κεντρικό Αιγαίο, την θαλάσσια περιοχή γύρω από τη Λήμνο και τους κόλπους Γέρας, Καλλονής και Μούδρου. Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται στο Παρατηρητήριο Παράκτιου Περιβάλλοντος AEGIS, η υλοποίηση του οποίου έχει υποστηριχθεί από τα έργα AEGIS και AEGIS+, ενώ συνεχίζεται με αυτοχρηματοδότηση. Παράλληλα, σημαντική δραστηριότητα έχει αφιερωθεί στην εκτίμηση των επιπτώσεων της ναυτιλίας στη θαλάσσια ρύπανση (μέσω του έργου EMERGE), στα πλαίσια της οποίας αλλά και του παρατηρητηρίου AEGIS έχουμε αναπτύξει και τη χρήση μοντέλου προσομοίωσης βιογεωχημικών διεργασιών στη θάλασσα, ιδιαίτερα ρήσιμου για την εκτίμηση των επιπτώσεων ανθρωπογενών παρεμβάσεων στην παράκτια ζώνη.
Θερμόαλη κυκλοφορία Μεσογείου – Ανταλλαγές με Μαύρη Θάλασσα
Το Εργαστήριο Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας ασχολείται ερευνητικά εδώ και σειρά ετών με τη μεταβλητότητα της θερμόαλης κυκλοφορίας της Μεσογείου με έμφαση στη λειτουργία του Αιγαίου πελάγους, όπως αυτή καθορίζεται από τις ανταλλαγές ατμόσφαιρας – θάλασσας και τις γειτονικές λεκάνες, αλλά και την κλιματική αλλαγή. Στα πλαίσια της ερευνητικής αυτής δραστηριότητας εντάσσονται έργα όπως τα MedEcos και MedEX, SESAME, PERSEUS και CCSEWAVS-ΘΑΛΗΣ, αλλά και διδακτορικές διατριβές (Αγγελική Σαμπατακάκη, Σταμάτης Πεταλάς, Μάνος Ποτήρης).
Χρήση HF radar
Με απώτερο στόχο τη δημιουργία χρονοσειράς ανταλλαγών μεταξύ Αιγαίου και Μαύρης θάλασσας στα πλαίσια της παραπάνω ερευνητικής δραστηριότητας, εγκαταστήσαμε και συντηρούμε το HF radar «Δάρδανος» στην Ανατολική Λήμνο. Η κίνηση αυτή μας εισήγαγε σε ένα νέο και πολύ ενδιαφέρον ερευνητικό πεδίο, αυτό της επιχειρησιακής καταγραφής της θαλάσσιας κυκλοφορίας με σκοπό την προστασία των ακτών από θαλάσσια ρύπανση. Στο ίδιο πεδίο εφαρμόζουμε και εξελίσσουμε την ήδη υπάρχουσα τεχνογνωσία μας σε Λαγκρανζιανές μεθόδους. Στα πλαίσια αυτής της ερευνητικής δραστηριότητας έχουμε συμμετάσχει στα έργα CORI, ΔΙΑΥΛΟΣ και TOSCA και ολοκληρώθηκε διδακτορική διατριβή (Ζωή Κοκκίνη). Αυτή τη στιγμή το radar ΔΑΡΔΑΝΟΣ υφίσταται αναβάθμιση και επανεγκατάσταση στα πλαίσια του έργου HIMIOFoTS.
Λαγκρανζιανές μέθοδοι και όργανα
H συσσωρευμένη εμπειρία σε εφαρμογή Λαγκρανζιανών μεθόδων στο θαλάσσιο περιβάλλον (από τη συμμετοχή του Β. Ζερβάκη στο έργο Eurofloat στα μέσα της δεκαετίας του 1990) έχει οδηγήσει σταδιακά στο σχεδιασμό και χρήση νέων Λαγκρανζιανών οργάνων (βλ. προϊόντα), στη χρηματοδότηση των νέων σχεδιάσεων μέσω ερευνητικών προγραμμάτων (ΔΙΑΥΛΟΣ, TOSCA, STRING) και στην εκπόνηση νέων διδακτορικών διατριβών (Αγησίλαος – Αλέξανδρος Δημητρακόπουλος) αλλά και υποστήριξης από επιστημονικούς συνεργάτες (Άλκης Καλαμπόκης).
Ωκεανογραφική Χρήση Υποβρυχίων Τηλεφωνικών Καλωδίων
Το εργαστήριό μας είναι ο πρώτος ωκεανογραφικός οργανισμός στην Ελλάδα που εκμεταλλέυεται υποβρύχια τηλεφωνικά καλώδια για τη μελέτη ροών όγκου ύδατος. Αυτό συντελείται στα πλαίσια του έργου Πρότυπο Καλλονής, και περιλαμβάνει τη συνεργασία υποψηφίων διδακτόρων, καθηγητών αλλά και ξένων συνεργατών όπως η ομάδα του καθηγητή Ayal Anis από το Πανεπιστήμιο Texas A&M των Η.Π.Α..
Αλληλεπιδράσεις φυσικής και βιολογίας
Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ φυσικής και βιολογίας εντάσσονται στις ερευνητικές μας δραστηριότητες, μέσω της μελέτης της λίπανσης του οικοσυστήματος του Β. Αιγαίου από μηχανισμούς όπως οι ανταλλαγές με τη Μαύρη θάλασσα και η παράκτια ανεμογενής ανάβλυση. Αυτή η έρευνα εντάχθηκε στα πλαίσια δύο διδακτορικών διατριβών (Αναστασία Παπαδοπούλου, Γιάννης Μαμούτος) με την υποστήριξη ερευνητικών έργων (AegeanMarTech – ΘΑΛΗΣ και ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΙΙ).
Διεργασίες μικρής κλίμακας και ανάμειξη
Τέλος, ιδιαίτερη θέση στις ερευνητικές μας δραστηριότητες έχει η συμβολή στην μελέτη διεργασιών τυρβώδους ανάμειξης αλλά και διπλής διάχυσης στο θαλάσσιο περιβάλλον. Στα πλαίσια της ερευνητικής αυτής δραστηριότητας εντάσσεται η συμμετοχή σε ερευνητικά έργα όπως το PERSEUS αλλά και η διενέργεια έρευνας στα πλαίσια διδακτορικών διατριβών (Σωτήρης Κιόρογλου και Γιάννης Μαμούτος).
Μικροπλαστικά στη θάλασσα
Τέλος, το εργαστήριό μας ασχολείται και με τη μελέτη της διασποράς και των επιπτώσεων ρύπανσης από μικροπλαστικά στο θαλάσσιο χώρο, στα πλαίσια διδακτορικών διατριβών (Δήμητρα Μαρμαρά).
Η ερευνητική ομάδα των Φυσικών Διεργασιών είναι άρτια εξοπλισμένη για διενέργεια έρευνας στο παράκτιο περιβάλλον. Μάλιστα, σε συγκεκριμένες μεθοδολογίες πρωτοπορεί σε εθνικό επίπεδο.
Συγκεκριμένα,
Το ερευνητικό έργο εκτελείται στα πλαίσια Εθνικών, Ευρωπαϊκών και Διεθνών ερευνητικών έργων αλλά και μελετών/υπηρεσιών προς το Δημόσιο και Ιδιωτικό τομέα.
Στις 28 Ιανουαρίου 2020 ποντίσθηκε από μικτή ομάδα εργασίας αποτελούμενη από προσωπικό της αναδόχου εταιρείας METRICA, επιστημονικής ομάδας του εργαστηρίου ΕΦΧΩ, του καταδυτικού συνεργείου Ι. Αράμπαλη και του πληρώματος του ρυμουλκού Ρ/Κ “ΙΩΑΝΝΗΣ Σ” επιστημονικό αγκυροβόλιο στον κόλπο Καλλονής, στα πλαίσια της υλοποίησης του έργου AEGIS. Παράλληλα με τους δύο σταθμιγράφους (Σκάλα Καλλονής και Ντίπι), προχωράμε με σταθερά βήματα στην υλοποίηση του Παρατηρητηρίου Παράκτιου Περιβάλλοντος AEGIS, φέρνοντας στο επίκεντρο της παράκτιας έρευνας και εκπαίδευσης τον κόλπο της Καλλονής.
“..και όμως δουλεύει…”
Την Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2019, στα πλαίσια του έργου “Πρότυπο Καλλονής”, είχαμε την πρώτη πειραματική ένδειξη ότι μπορούμε όντως να μετρήσουμε την ανταλλαγή υδάτων μεταξύ του κόλπου της Καλλονής και της ανοιχτής θάλασσας μέσω υποβρύχιου τηλεφωνικού καλωδίου, σε συνεργασία και με την υποστήριξη του ΟΤΕ.
Το πρόγραμμα “Πράσινη Ναυτιλία – Ολιστική Προσέγγιση – Ενεργειακή Αναβάθμιση (NAVGREEN)” στοχεύει να βελτιώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ναυτιλίας. Το πρόγραμμα επικεντρώνεται στους εξής βασικούς τομείς: ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων στα παραδοσιακά καύσιμα, βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στα πλοία και τους λιμένες, χρήση νέων ψηφιακών τεχνολογιών για καλύτερη διαχείριση των λειτουργιών, και ενθάρρυνση της ανακύκλωσης και της χρήσης βιοκαυσίμων. Μέσω του προγράμματος NAVGREEN, η ναυτιλία θα καταστεί περισσότερο βιώσιμη και αποδοτική.
Το «Εθνικό Δίκτυο Έρευνας για την Κλιματική Αλλαγή και τις Επιπτώσεις της – Climpact» είναι μια διεπιστημονική κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχουν 28 μέλη από την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα από την Ελλάδα και την Κύπρο, που σχετίζονται με το θέμα της Κλιματικής Αλλαγής (ΚΑ) και των συναρτώμενων με αυτή κλιματικών κινδύνων, φυσικών καταστροφών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων.
Το έργο MyBlueHome χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του προγράμματος Erasmus+. Το έργο έχει στόχο την ανάπτυξη εκπαιδευτικών εργαλείων και διδακτικών πρακτικών για την προώθηση της ευαισθητοποίησης των παιδιών του δημοτικού σχολείου σχετικά με τη σημασία του ωκεανού για το μέλλον του πλανήτη και την ευαισθητοποίησή τους σε θέματα που σχετίζονται με τη βιωσιμότητά του.
Το έργο AEGIS+ υλοποιείται στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία” (ΕΣΠΑ 2014-2020) με συγχρηματοδότηση της Ελληνικής Κυβέρνησης (Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ταμείο Συνοχής). Ο στόχος του έργου είναι να ενισχύσει τις υποδομές των συμμετεχόντων εργαστηρίων του Πανεπιστημίου Αιγαίου προκειμένου να τα καταστήσει ανταγωνιστικά σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο σε ό,τι αφορά την έρευνα, ελκυστικά για νέους επιστήμονες, και ικανά να υποστηρίξουν τη βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη στο Βόρειο Αιγαίο.
To έργο “Παρατηρητήριο Παράκτιου Περιβάλλοντος και Διαχείριση Κινδύνων σε Νησιωτικές Περιοχές (AEGIS+)” (MIS 5047038), υλοποιείται στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία” (ΕΣΠΑ 2014-2020) με συγχρηματοδότηση της Ελληνικής Κυβέρνησης (Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ταμείου Συνοχής).
Το έργο είναι το προϊόν μιας κοινής πρότασης έξι Ερευνητικών Εργαστηρίων του Πανεπιστημίου Αιγαίου και αποσκοπεί στην ίδρυση μιας Περιφερειακής Ερευνητικής Υποδομής στο Βόρειο Αιγαίο, με τους εξής Στρατηγικούς στόχους:
(i) να υποστηρίξει τη περιβαλλοντική προστασία και αειφόρο ανάπτυξη του νησιωτικού Αιγαίου
(ii) να καταστήσει το Β. Αιγαίο πόλο προσέλκυσης ερευνητικών, και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων
(iii) να παρέχει σχετικές υπηρεσίες/προϊόντα στο νησιωτικό χώρο του Αιγαίου (αρχικά κυρίως στο Β. Αιγαίο), να
υποστηρίξει ζωτικές κοινωνικο-οικονομικές δραστηριότητες, και να είναι αρωγός στην εφαρμογή των περιφερειακών και εθνικών νομικών υποχρεώσεων για την προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή των νησιωτικών περιοχών· και
(iv) να συμπληρώσει/ενισχύσει άλλες σχετικές εθνικές Υποδομές (π.χ. HIMIOFoTS και ENIRISST).
Ειδικά σε σχέση με το HIMIOFoTS, η υποδομή AEGIS+ έρχεται να γεφυρώσει την περιοχή μεταξύ ανοιχτής
θάλασσας και εσωτερικών υδάτων.
Έχουν σχεδιασθεί δράσεις που αφορούν πιλοτικές εφαρμογές της ερευνητικής υποδομής και την ανάπτυξη καινοτόμων, ειδικευμένων εργαλείων και πλατφορμών. Θα γίνουν ολοκληρωμένες πιλοτικές έρευνες με το νέο (και ήδη υπάρχοντα) εξοπλισμό σε θαλάσσια νησιωτικά περιβάλλοντα με ιδιαίτερο περιβαλλοντικό και κοινωνικο-οικονομικό ενδιαφέρον (αρχικά) στο ΒΑ Αιγαίο όπως π.χ. στους ημίκλειστους κόλπους της Γέρας, Καλλονής και Μούδρου (αλλά και σε επιλεγμένες λιμενολεκάνες), για την καταγραφή των γεωμορφολογικών, υδρογραφικών/υδροδυναμικών και βιο-γεωχημικών χαρακτηριστικών και των βενθικών οικοσυστημάτων. Θα αναπτυχθεί/αξιολογηθεί αριθμητικό μοντέλο προσομοίωσης για την διάγνωση και πρόγνωση της οικολογικής κατάστασης των περιβαλλόντων αυτών κάτω από μεταβαλλόμενες συνθήκες. Θα υπάρξουν δράσεις καταγραφής/παρακολούθησης κρίσιμων θαλάσσιων ενδιαιτημάτων και θαλασσίων θηλαστικών. Θα γίνει διάγνωση/πρόγνωση της παραλιακής διάβρωσης και παράκτιου πλημμυρικού κινδύνου με state-of-the-art προσεγγίσεις/μοντέλα για (αρχικά) τις νήσους του ΒΑ Αιγαίου κάτω από διαφορετικά σενάρια Κλιματικής Αλλαγής (RCP4.5 και RCP8.5) και διάφορες περιόδους επαναφοράς ακραίων φαινομένων στον 21ο αιώνα· οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν εθνική νομική υποχρέωση κάτω από π.χ. την Οδηγία για τον Πλημμυρικό Κίνδυνο (2007/60/ΕΚ, β΄φάση εφαρμογής). Θα δημιουργηθεί διαδραστική πλατφόρμα που θα περιέχει την πληροφορία που συγκεντρώθηκε/συλλέχθηκε στα πλαίσια των πιλοτικών δράσεων του AEGIS+ MARE σε GIS περιβάλλον, κατάλογο συνδέσμων με άλλες σχετικές βάσεις δεδομένων και πλατφόρμες γεω-χωρικών δεδομένων, καθώς και ειδικευμένα διαδραστικά εργαλεία που αφορούν π.χ. τον πλημμυρικό κίνδυνο κάτω από την Κλιματική Αλλαγή.
Θα υπάρξουν επίσης δράσεις για την διάγνωση, επικοινωνία και διαχείριση άλλων σημαντικών κινδύνων για τα νησιωτικά περιβάλλοντα. Θα αναπτυχθούν και θα εφαρμοσθούν πιλοτικά πλατφόρμες ανάλυσης και επικοινωνίας/διαχείρισης των σημαντικότερων χερσαίων νησιωτικών περιβαλλοντικών κινδύνων (πυρκαγιών (fireAEGIS) και χερσαίων πλημμυρών (waterAEGIS)). Θα πραγματοποιηθούν δράσεις ανάπτυξης και πιλοτικών εφαρμογών ειδικευμένων εργαλείων που θα αφορούν την επικοινωνία/διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στις ναυτικές μεταφορές (E-S.A.V.E) και την αντίληψη/διαχείριση κινδύνων (ΑΝΔΡΕΑΣ).
Η ανάπτυξη και πιλοτικές εφαρμογές της ΕΥ AEGIS+ προβλέπεται να διαρκέσουν 30 μήνες. Θα συμμετάσχουν ερευνητικά Εργαστήρια με μεγάλη σχετική τεχνογνωσία και αναγνωρισιμότητα από 4 Τμήματα του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Συλλογικά, οι ερευνητικές ομάδες και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχουν αποδεδειγμένα την τεχνογνωσία, εμπειρία και διαχειριστική ικανότητα να αναπτύξουν την προτεινόμενη ερευνητική υποδομή στον προκαθορισμένο χρόνο και προϋπολογισμό και να εξασφαλίσουν την συνέχιση της λειτουργίας της μετά το πέρας του έργου.
Το έργο EMERGE χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του προγράμματος Horizon. Το έργο αποσκοπεί στην εκτίμηση και ποσοτικοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της εισαγωγής πλυντηρίδων (scrubbers) των καυσαερίων στις θαλάσσιες μεταφορές, και την εξέλιξη αποδοτικών στρατηγικών και μέτρων για τη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων. Το EMERGE αναλύει συστηματικά τις σύνθετες αλληλεπιδράσεις μεταξύ τεχνολογικών λύσεων, εκπομπών και διασποράς, και του περιβάλλοντος.
To έργο Εκτίμηση, Έλεγχος και Μετριασμός των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των Ναυτιλιακών Εκπομπών (EMERGE) χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα πλαίσια του Horizon 2020 (Grant Agreement No. 874990), με σκοπό τη διερεύνηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της εισαγωγής πλυντηρίδων (scrubbers) για τον περιορισμό των ναυτιλιακών εκπομπών καυσαερίων στην ατμόσφαιρα, καθώς και την υποβολή προτάσεων για τον περιορισμό των πιθανών περιβαλλοντικών αρνητικών επιπτώσεων στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Οι πλυντηρίδες χρησιμοποιούν νερό για την σύλληψη διάφορων ρύπων (όπως SOx, αρωματικοί υδρογονάνθρακες, αιωρούμενα σωματίδια, βαρέα μέταλλα κλπ.) από τα καυσαέρια των πλοίων και έτσι την αποτροπή της εκπομπής των ρύπων αυτών στην ατμόσφαιρα. Υπάρχουν δύο είδη πλυντηρίδων, ανοιχτού και κλειστού κυκλώματος. Οι πλυντηρίδες κλειστού κυκλώματος χρησιμοποιούν φίλτρα και δεξαμενές συλλογής των ρύπων, και επαναχρησιμοποιούν την ίδια ποσότητα νερού για ψεκασμό και επαναλαμβανόμενη σύλληψη των ρύπων. Οι πλυντηρίδες ανοιχτού κυκλώματος χρησιμοποιούν αντλούμενο από τη θάλασσα νερό, το οποίο μετά των ψεκασμό και τον εμπλουτισμό του με τις ρυπογόνες ουσίες επιστρέφει στη θάλασσα. Ο δεύτερος τύπος είναι προφανώς σημαντικά χαμηλότερου κόστους, δημιουργεί όμως ανησυχίες για τις πιθανές επιπτώσεις της εισαγωγής των ρύπων αυτών στο θαλάσσιο περιβάλλον αντί της ατμόσφαιρας.
Ο ρόλος του Εργαστηρίου Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας στο έργο EMERGE είναι να συνεισφέρει στη μελέτη των πιθανών επιπτώσεων της χρήσης των scrubbers στο θαλάσσιο περιβάλλον. Προς αυτή την κατεύθυνση, το Εργαστήριο έχει καταστρώσει μια ερευνητική στρατηγική που στηρίζεται σε δύο σκέλη:
-Το παρατηρησιακό σκέλος αφορά στην απόπειρα καταγραφής των μακροσκοπικών επιπτώσεων της ρύπανσης στην πολυσύχναστη περιοχή του Σαρωνικού κόλπου (συγκεκριμένα στο δίαυλο εισόδου στο λιμένα). Παράλληλα, στα πλαίσια του έργου, το Εργαστήριο μελετά την ανθρωπογενή ανάμειξη στην ανώτερη θαλάσσια στήλη.
-Το σκέλος των προσομοιώσεων αφορά στη μελέτη των επιπτώσεων της κίνησης των πλοίων στο θαλάσσιο περιβάλλον, και την σύγκριση των επιπτώσεων διαφορετικών σεναρίων χρήσης πλυντηρίδων.
Μέλη της αποστολής του Πανεπιστημίου Αιγαίου εργαζόμενοι στο καταδυτικό σκάφος “ΕΛΠΙΔΑ”. Διακρίνονται δύο όργανα μέτρησης θερμοκρασίας, αγωγιμότητας και πίεσης του νερού, με επιπλέον αισθητήρες οξυγόνου, χλωροφύλλης και θολερότητας, ένας παρασυρόμενος επιφανειακός πλωτήρας (drifter) καθώς και εργασία διήθησης για καταγραφή της χλωροφύλλης.
Για να ανταποκριθεί στις ανάγκες υλοποίησης αυτού του πολύ φιλόδοξου έργου, το Εργαστήριο έχει εξελίξει νέα μεθοδολογία παρατήρησης της ανθρωπογενούς ανάμειξης από τα πλοία, και παράλληλα επενδύει στη χρήση τρισδιάστατου οικολογικού / βιογεωχημικού μοντέλου.
Το έργο AEGIS αφορά την ενίσχυση των υποδομών και χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Βορείου Αιγαίου 2014-2020, με την κατά 80% συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ERDF). Το έργο αποσκοπεί στην ενίσχυση των ερευνητικών ικανοτήτων του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών προκειμένου να συνεισφέρει στη Γαλάζια Ανάπτυξη στο Βόρειο Αιγαίο. Στα πλαίσια του έργου ιδρύεται ένα Παρατηρητήριο Παράκτιου Περιβάλλοντος, εξοπλισμένο με σύγχρονα επιστημονικά όργανα για τη συνεχή παρατήρηση του κόλπου της Καλλονής, την δυνατότητα πρόσβασης σε διάφορες ακτές του Βορείου Αιγαίου, και την επιχειρησιακή πρόγνωση της κατάστασης της θάλασσας.
Η παρούσα πράξη αφορούσε την ενίσχυση της υποδομής του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών μέσω της δημιουργίας Παρατηρητήριου Παράκτιου Περιβάλλοντος AEGIS, με τελικό σκοπό την υποστήριξη της Γαλάζια Ανάπτυξη του Βορείου Αιγαίου σύμφωνα με τη Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης της Περιφέρειας και την προσφορά υψηλού επιπέδου υπηρεσιών, όπως:
Υποστήριξη δημιουργίας και λειτουργίας καταδυτικών πάρκων και υποβρύχιων τουριστικών διαδρομών.
Συμπλήρωση φακέλου προς προώθηση και κατοχύρωση προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) (πχ σαρδέλα Καλλονής).
Άμεση επέμβαση σε παράκτιες περιβαλλοντικές κρίσεις (πχ φυτοπλαγκτονικές εξάρσεις τοξικών ειδών, καταγραφή φυσικών καταστροφών).
Προσφορά υπηρεσιών καταγραφής περιβαλλοντικών δεδομένων και αποτυπωμάτων παράκτιων δραστηριοτήτων ή/και της Κλιματικής Αλλαγής που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή (πχ 2008/56/ΕΚ) και Εθνική (πχ ΦΕΚ 3983/2011) νομοθεσία.
Προσφορά υψηλής ποιότητας επιχειρησιακών προβλέψεων της θαλάσσιας κατάστασης (π.χ. θερμοκρασία, αλατότητα, ρεύματα) στο ευρύ κοινό μέσω της ιστοσελίδας του ΤΩΘΒΕ και του συστήματος ΠΟΣΕΙΔΩΝ (ΕΛΚΕΘΕ).
Υποστήριξη μελετών έργων υποδομής (πχ υδάτινων ταμιευτήρων, έργων παράκτιας προστασίας).
Συμβολή στην πολιτική προστασία πχ σε περιπτώσεις πλημμυρικών φαινομένων.
Συνεισφορά σε εργασίες προστασίας ακτής από ρύπανση, έρευνας και διάσωσης κλπ.
Χωροθέτηση και υποστήριξη χρήσεων θαλάσσιου και παράκτιου χώρου (υδατοκαλλιεργειών, αλιείας, θαλάσσιων αιολικών πάρκων, υποθαλάσσιων αδρανών υλικών, θαλάσσιου αθλητισμού).
Το έργο «Δημιουργία Υποδομής για την υποστήριξη της Γαλάζιας Ανάπτυξης στο Βόρειο Αιγαίο: Παρατηρητήριο Παράκτιου Περιβάλλοντος (AEGIS)» (με κωδικό ΟΠΣ 5021550) χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο 2014-2020»
Κινητό Παρατηρητήριο. Διαθέτει εξοπλισμένο αυτοκινούμενο εργαστήριο για την πρωτογενή επεξεργασία, συντήρηση και ασφαλή μεταφορά δειγμάτων πεδίου, φουσκωτό ταχύπλοο σκάφος και απαραίτητο εξοπλισμό για την γρήγορη εκτέλεση εργασιών πεδίου κατά παραγγελία (πχ χαρτογράφηση υποβρύχιων τουριστικών διαδρομών) σε όλο το Βόρειο Αιγαίο.
Τηλεπισκόπηση – Προστασία Ακτών. Δρα υποστηρικτικά στο κινητό παρατηρητήριο ή ανεξάρτητα με σκοπό την ανάλυση/χρήση πληροφορίας από δορυφόρους γεωπαρατήρησης, αυτόνομα εναέρια οχήματα (drones) και επίγεια δίκτυα παρατήρησης της παράκτιας μορφοδυναμικής/υδροδυναμικής υψηλής χωρο-χρονικής ανάλυσης, παράγοντας σε σύντομο χρόνο πληροφορία μεγάλης χωρικής έκτασης, μειώνοντας την απαιτούμενη προσπάθεια και το κόστος μελλοντικών έργων παράκτιας περιβαλλοντικής αποτύπωσης και παρακολούθησης που απαιτούνται από την περιβαλλοντική νομοθεσία (πχ Οδηγία 2014/52/ΕΕ).
Εργαστήριο Διασφάλισης Ποιότητας και Ελέγχου Μετρήσεων. Συμπληρώνει την διαθέσιμη υποδομή του ΤΩΘΒΕ για την υποστήριξη των μετρήσεων πεδίου και την παραγωγή υψηλής ποιότητας μετρήσεων αναφοράς, δίνοντας την δυνατότητα καταγραφής/παρακολούθησης σημαντικότατων αλλαγών λόγω Κλιματικής Αλλαγής (πχ της οξίνισης της θάλασσας).
Πρότυπη Υποδομή Συνεχούς Παρακολούθησης. Πρόκειται για κινητό σύστημα/αγκυροβόλιο παρακολούθησης περιβαλλοντικών παραμέτρων της παράκτιας ζώνης αποτελούμενο από διάφορους αισθητήρες πεδίου που παρέχουν σε πραγματικό χρόνο συνεχή υδρο-μετεωρολογική και περιβαλλοντική πληροφορία (πχ επίπεδα ραδιενέργειας) στο ευρύ κοινό. Το αγκυροβόλιο, που έχει ποντισθεί στη μέση του Κόλπου Καλλονής, έχει τη δυνατότητα μεταφοράς σε σύντομο χρόνο όπου ζητηθεί. Δύο σταθμηγράφοι ενημερώνουν σε μόνιμη βάση μέσω διαδικτύου για τη στάθμη θάλασσας στον κόλπο της Καλλονής και τον κόλπο της Γέρας.
Παραγωγή προβλέψεων θαλάσσιας κατάστασης και κυκλοφορίας. Με βάση την υπάρχουσα τεχνογνωσία θαλάσσιων προσομοιώσεων του ΤΩΘΒΕ εξελίχθηκαν και πλέον προσφέρονται υψηλής ποιότητας επιχειρησιακές προβλέψεις για την κατάσταση της θάλασσας σε όλο το Βόρειο και Κεντρικό Αιγαίο, καθώς και στην παράκτια ζώνη της Λέσβου. Είναι διαθέσιμα και υποστηρίζονται εργαλεία πρόβλεψης της διασποράς/πορείας επιπλεόντων ή μη σωμάτων στη θάλασσα για την υποστήριξη εργασιών προστασίας ακτής από θαλάσσια ρύπανση, έρευνας και διάσωσης κλπ.
Γραφείο Πληροφόρησης και Εκπαίδευσης. Η διαδραστική αλληλεπίδραση του AEGIS με την Κοινωνία γίνεται μέσω εξειδικευμένης δομής για την επικοινωνία με δυνητικούς χρήστες και την προσαρμογή των παρεχόμενων προϊόντων/υπηρεσιών στις απαιτήσεις των χρηστών.
Το έργο AEGIS βρίσκεται στην πορεία υλοποίησης, καθώς ολοκληρώνονται οι προμήθειες και εγκαταστάσεις του υλικοτεχνικού εξοπλισμού, και η διαδικασία επιλογής των απαραίτητων νέων επιστημόνων. Ήδη έχει παραληφθεί το μεγαλύτερο μέρος του εξοπλισμού, και περνάμε στο στάδιο ελέγχου λειτουργίας και εξέλιξης των πρωτοκόλλων ελέγχου και διασφάλισης ποιότητας των μετρήσεων. Παρακάτω παρέχεται κάποιο οπτικό υλικό από τις εξελίξεις αυτές:
Στο έργο HIMIOFoTS συνεργάζονται 12 ελληνικοί ακαδημαϊκοί και ερευνητικοί φορείς. Αντικείμενο του Εργαστηρίου Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας είναι η επισκευή και αναβάθμιση του συστήματος HF radar “Δάρδανος”, για τη συνεχή παρακολούθηση της εισροής υδάτων της Μαύρης Θάλασσας στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.
To Ελληνικό Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης, Πρόγνωσης και Τεχνολογίας των Θαλασσών και των Επιφανειακών Υδάτων (HIMIOFoTS) είναι ένα μεγάλο έργο Εθνικής Υποδομής συντονιζόμενο από το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών στο οποίο συμμετέχουν 12 ακαδημαϊκοί και ερευνητικοί φορείς της χώρας.
Το Εργαστήριο Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας συμμετέχει στο έργο HIMIOFoTS έχοντας αναλάβει την επισκευή και αναβάθμιση του συστήματος παρακολούθησης και καταγραφής της επιφανειακής κυκλοφορίας και του κυματισμού στο Βορειοανατολικό Αιγαίο “ΔΑΡΔΑΝΟΣ”.
Το σύστημα “ΔΑΡΔΑΝΟΣ” είναι ένα ραντάρ υψηλής συχνότητας τύπου WERA.
Tο έργο ENIRISST αποτελεί μια Εθνική Υποδομή που αφορά τις θαλάσσιες αλλά και χερσαίες μεταφορές, τις υποδομές που τις υποστηρίζουν, αλλά και τη σχέση τους με το περιβάλλον. Στα πλαίσια του έργου αυτού, το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, έχουν αναλάβει να υλοποιήσουν την πλατφόρμα EcoMarine, που θα φιλοξενεί πληροφορία σχετικά με τις Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές, τη θαλάσσια ρύπανση γύρω από την Ελλάδα, τις ρυπαίνουσες δραστηριότητες των πλοίων και σχετικό υπολογιστή, όπως και θαλάσσια περιβαλλοντική νομοθεσία.
Eρευνητικό έργο ελληνογερμανικής συνεργασίας μεταξύ του Justus-Liebig-University Giessen, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του ΕΛΚΕΘΕ, που χρηματοδοτείται από το ΙΚΥ. Το έργο αφορά στη μελέτη των επιπτώσεων των ακραίων φαινομένων στα θαλάσσια οικοσυστήματα και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ θάλασσας-ατμόσφαιρας κατά τη διάρκεια θαλάσσιων καυσώνων στην Ανατολική Μεσόγειο.
To έργο “Θαλάσσιοι καύσωνες στην Ανατολική Μεσόγειο: Θαλάσσιες αποκρίσεις στην ατμοσφαιρική διέγερση και επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα (EM-MHeatWaves)” υλοποιείται στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία” (ΕΣΠΑ 2014-2020) με συγχρηματοδότηση της Ελληνικής Κυβέρνησης (Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ταμείου Συνοχής).
Το έργο αποσκοπεί στο να καταστήσει τον κόλπο της Καλλονής (σε συνδυασμό με το έργο AEGIS) την καλύτερα διαχειριζόμενη παράκτια περιοχή στην Ελλάδα. Στα πλαίσια του έργου προβλέπεται προσομοίωση της παράκτιας κυκλοφορίας και κυματισμού, με συνδυασμένη ατμοσφαιρική και παλιρροιακή διέγερση, με εργασίες παρατήρησης πεδίου αλλά και την -για πρώτη φορά στη Μεσόγειο- χρήση υποθαλάσσιου καλωδίου για συνεχή παρακολούθηση των ανταλλαγών όγκου με την ανοιχτή θάλασσα. Στο έργο προσφέρει συμμετοχή και συνεργασία Ωκεανογραφική ομάδα υπό τον καθηγητή Ayal Anis από το Πανεπιστήμιο A&M (Galveston, Texas, Η.Π.Α.)
Το έργο “Πρότυπο Καλλονής” αποσκοπεί στην ανάπτυξη ενός πρότυπου συστήματος μελέτης της θαλάσσιας κυκλοφορίας και λειτουργίας των κόλπων που χαρακτηρίζουν τον παράκτιο ελληνικό χώρο. Στόχος του έργου είναι να θέσει τις βάσεις, ώστε σε συνδυασμό με άλλες ερευνητικές πρωτοβουλίες του Εργαστηρίου Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας αλλά και ολόκληρου του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών, να καταστήσουν τον Κόλπο της Καλλονής πρότυπο, ως την καλύτερα διαχειριζόμενη παράκτια περιοχή στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερες καινοτομίες που εφαρμόζονται στα πλαίσια του έργου “Πρότυπο Καλλονής” είναι:
Το έργο “Πρότυπο Καλλονής”, αν και ιδιαίτερα φιλόδοξο από μόνο του, εντάσσεται σε ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών να κάνει τον κόλπο Πρότυπο Παράκτιας Διαχείρισης και επίκεντρο Θαλάσσιας και Παράκτιας Έρευνας και Εκπαίδευσης
Από τα μέσα Μαΐου 2019 έχουν ξεκινήσει εκτεταμμένες μετρήσεις πεδίου στον κόλπο. Γίνονται οι εξής εργασίες:

Εικόνα 1. Κατανομή θερμοκρασίας, αλατότητας, πυκνότητας, χλωροφύλλης και θολερότητας επάνω στη διαμήκη τομή του Στενού.
Η κατανομή των υδρογραφικών χαρακτηριστικών της εικόνας 1 υποδηλώνει ότι η λεκάνη κατά το Μάιο του 2019 ήταν λεκάνη αραίωσης.
Κάνουμε ενέργειες για την μόνιμη εγκατάσταση του συστήματος παρακολούθησης των ανταλλαγών όγκου, μέσω ηλεκτροδότησης της ερευνητικής μας εγκατάστασης. Τα αποτελέσματα του έργου θα ενταχθούν στο μόνιμο σύστημα του “Πρότυπου Περιβαλλονιτκού Παρατηρητηρίου “AEGIS” που φιλοδοξεί να καταστήσει τον κόλπο της Καλλονής πρότυπο παρακολούθησης και διαχείρισης παράκτιου χώρου για την Ελλάδα.
Το έργο “Πρότυπο Ωκεανογραφικό Σύστημα γι ατην παρακολούθηση του κόλπου της Καλλονής (Πρότυπο Καλλονής)” (MIS 5004239) συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Μάθηση” του ΕΣΠΑ 2014-2020. Επίσης, ιδιαίτερη ευχαριστία οφείλουμε στη διοίκηση και το προσωπικό του ομίλου εταιρειών COSMOTE για την υποστήριξή τους.

Το ερευνητικό αυτό έργο εκτελείται στα πλαίσια του προγράμματος διμερούς συνεργασίας Ελλάδας – Γαλλίας «ΠΛΑΤΩΝ», με σκοπό τη δημιουργία και αξιολόγηση νέου drifter σχεδιασμένου για τον ποιοτικό έλεγχο των μετρήσεων ρευμάτων από παράκτια radar υψηλής συχνότητας.
Το έργο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα ΘΑΛΗΣ και ανάδοχος είναι το ΕΛΚΕΘΕ. Το ΤΕΘ παίζει σημαντικό ρόλο σε όλες τις συνιστώσες του έργου και αποτέλεσε και συνεισέφερε δραστικά στη σύλληψη και υποβολή της ερευνητικής πρότασης.
Το έργο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα ΘΑΛΗΣ και ανάδοχος είναι το ΕΛΚΕΘΕ. Το ΤΕΘ παίζει σημαντικό ρόλο σε όλες τις συνιστώσες του έργου και αποτέλεσε και συνεισέφερε δραστικά στη σύλληψη και υποβολή της ερευνητικής πρότασης.
Έργο χρηματοδοτούμενο από τη ΓΓΕΤ στα πλαίσια των Ελληνικών Ερευνητικών Υποδομών ESFRI και αφορά υπεργολαβία ανατεθείσα από το ΕΛΚΕΘΕ στο Τ.Ε.Θ. για τον ποιοτικό έλεγχο και επεξεργασία των υδρογραφικών δεδομένων των ποντισμένων πλωτήρων ARGO.
Ευρωπαϊκό Integrated Project, χρηματοδοτούμενο από το 7ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο, όπου το Τ.Ε.Θ. έχει ένα μικρό ρόλο ανάλυσης δεδομένων και προσομοίωσης ανάμειξης στις βαθιές λεκάνες του Βορείου Αιγαίου.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα MED και αφορούσε τη βελτίωση της απόκρισης σε επεισόδια θαλάσσιας ρύπανσης και ατυχημάτων με την ενσωμάτωση καινοτόμων ωκεανογραφικών πρακτικών και οργάνων (κυρίως HF radars, drifters τύπου CODE και drifters σχεδιασμένων για πετρελαιοκηλίδες).
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα MarinERA, αποσκοπώντας στη διερεύνηση της υπερδεκαετούς μεταβλητότητας της Μεσογείου μέσω της γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ ωκεανογραφίας πεδίου, αριθμητικών προσομοιώσεων και παλαιο-ωκεανογραφίας.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα MarinERA, αποσκοπώντας στη διερεύνηση του ρόλου των ανταλλαγών της Μεσογείου με τις γειτονικές λεκάνες (Ατλαντικό και Μαύρη θάλασσα) στη δυναμική και τα χαρακτηριστικά των οικοσυστημάτων στην εγγύτητα των Στενών.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από τη ΓΓΓΕΤ προκειμένου να προετοιμάσει τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ερευνητική Υποδομή Πολυεπιστημονικών Μετρητικών Συστημάτων Βυθού.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από τη ΓΓΓΕΤ προκειμένου να προετοιμάσει τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ερευνητική Υποδομή Euro-ARGO.
Ευρωπαϊκό Integrated Project, χρηματοδοτούμενο από το 6ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο, όπου το Τ.Ε.Θ. είχε ένα μικρό ρόλο ανάλυσης δεδομένων και διενέργειας Λαγκρανζιανού πειράματος στο Βόρειο Αιγαίο.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα INTERREG-IIIA Ελλάδα-Κύπρος με σκοπό τη δημιουργία ενός συστήματος προετοιμασίας για το σχεδιασμό Π.Ο.Α.Υ.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης 2000-2006 αφορούσε τη δημιουργία εργαλείων προστασίας ακτής από πετρελαιοκηλίδες, στα πλαίσια της σχεδιαζόμενης κατασκευής του αγωγού Burgas – Αλεξανδρούπολης.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Interreg-ARCHIMED ο ρόλος της ομάδας θαλάσσιων φυσικών διεργασιών ήταν η εγκατάσταση ενός παράκτιου ραντάρ καταγραφής των επιφανειακών ρευμάτων στη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Λήμνου.
Υπηρεσία / μελέτη προς την Common Seas CIC στα πλαίσια της Συμμαχίας νησιωτικών κοινοτήτων Clean Blue Alliance
Υπηρεσία / μελέτη προς το ΥΠ.Ε.Κ.Α. υπό το συντονισμό της εταιρείας APC Σύμβουλοι Επιχειρήσεων Α.Ε., για την εφαρμογή της Οδηγίας-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική 2008/56/ΕΚ (2012-2015)
Υπηρεσία / μελέτη προς τις ιχθυοκαλλιεργητικές επιχειρήσεις Χίου και Οινουσών στα πλαίσια της εφαρμογής της υπ αριθμ. 121570/1866/12.06.2009 Κοινής Εγκυκλίου ΥΠΕΧΩΔΕ – ΥΠΑΑΤ
Υπηρεσία / μελέτη προς τις ιχθυοκαλλιεργητικές επιχειρήσεις της Λέσβου στα πλαίσια της εφαρμογής της υπ αριθμ. 121570/1866/12.06.2009 Κοινής Εγκυκλίου ΥΠΕΧΩΔΕ – ΥΠΑΑΤ
Ωκεανογραφική μελέτη διεξαχθείσα κατά παραγγελία της Νομαρχίας Έβρου στα πλαίσια της τότε επικείμενης κατασκευής του πετρελαιαγωγού Burgas – Αλεξανδρούπολης
Συμβουλευτική υπηρεσία προς την Νορβηγική εταιρεία μελετών Fugro-Oceanor, αναδόχου του έργου POSEIDON-ΙΙ από το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Κύρια συνεισφορά μας, ο σχεδιασμός της υποδομής του εργαστηρίου ωκεανογραφικών βαθμονομήσεων του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. στις εγκαταστάσεις του στην Κρήτη
Velaoras, D., Kioroglou, S., Bourma, E., Ballas, D., Zervakis, V., 2025. Evidence of thermohaline staircase in the Cretan Sea (Eastern Mediterranean Sea). Frontiers in Marine Science, 12, https://doi.org/10.3389/fmars.2025.1649311.
Androulidakis, Y., Makris, C., Kolovoyiannis, V., Kombiadou, K., Krestenitis, Y., Kartsios, S., … Mallios, Z. (2025). Operational platform for metocean forecasts in Thermaikos Gulf (Aegean Sea, Greece). Journal of Operational Oceanography, 1–27. https://doi.org/10.1080/1755876X.2025.2503569
Zervakis, V., Kolovoyiannis, V., Calgaro, L., Giubilato, E., Marcomini, A., Mazioti, A.-A., Ferrarin, C., Majamäki, E., Potiris, M., Krasakopoulou, E., Tragou, E., Kukkonen, J., Jalkanen, J.-P., 2025. A novel method to assess the dilution of complex mixtures in the marine environment: Application to marine scrubber water effluents. Marine Pollution Bulletin 216, 117956. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2025.117956
Androulidakis, Y., and Pytharoulis, I., 2025. Variability of marine heatwaves and atmospheric cyclones in the Mediterranean Sea during the last four decades. Environmental Research Letters. https://doi.org/10.1088/1748-9326/adb505
Aghito, M., Majamäki, E., Hänninen, R., Lunde Hermansson, A., Hassellöv, I.-M., Ytreberg, E., Kolovoyiannis, V., Zervakis, V., Granberg, M., Moldanová, J., Dagestad, K.-F., Breivik, Ø., Hole, L. R., Jalkanen, J.,-P., 2025. Projected changes of the emission and transport of organic pollutants and metals from shipping in European seas 2018–2050. Marine Pollution Bulletin, 211, 117351.
https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2024.117351.
Androulidakis, Y., Kolovoyiannis, V., Makris, C., & Krestenitis, Y., 2024. Evidence of 2024 Summer as the Warmest During the Last Four Decades in the Aegean, Ionian, and Cretan Seas. Journal of Marine Science and Engineering, 12(11), 2020. https://doi.org/10.3390/jmse12112020
Schroeder K., Azzurro E., Briand F., Rilov G., Simon A., Garrabou J., Juza M., Androulidakis Y., Ličer M., Schlegel R., Chartosia N., Besiktepe S., B. Mohamed., Liguori G. and Ghanem R. 2024. Marine heatwaves in the Mediterranean Sea and beyond – An overview. pp 5 – 24 In CIESM Monograph 51 [F. Briand, ed.] CIESM Publisher, Paris, Monaco, 174 p. https://www.ciesm.org/catalog/index.php?article=1051
Tsabaris, C., Kousidou, G., Androulakaki, E.G., Patiris, D.L., Pappa, F.K., Marmara, D., Krasakopoulou, E., 2024. Reconstruction of radioactivity and microplastic particles studying sedimentation/accumulation in the deep Lemnos basin, North Aegean Sea, Greece. J Soils Sediments. https://doi.org/10.1007/s11368-024-03907-6
Potiris M., Mamoutos I.G., Tragou E., Zervakis V., Kassis D, Ballas D., 2024. Dense Water Formation Variability in the Aegean Sea from 1947 to 2023. Oceans; 5(3):611-636. https://www.mdpi.com/2673-1924/5/3/35
Mamoutos, I. G., Potiris, E., Androulidakis, Y., Tragou, E., & Zervakis, V., 2024. Evidence for reduced Black Sea water outflow to the North Aegean. Earth and Space Science, 11, e2024EA003674. https://doi.org/10.1029/2024EA003674
Kontoyiannis, H., Pratt, L.J., Zervakis, V., Alford, M.H., Sofianos, S., Theocharis, A., 2024. Current and density observations on a flow through a contraction and over a bottom elevation at the southern edge of the Cycladic Plateau in the Aegean Sea – East Mediterranean. Dynamics of Atmospheres and Oceans, 106, 101460. https://doi.org/10.1016/j.dynatmoce.2024.101460.
Mazioti, A.A., Kolovoyiannis, V., Krasakopoulou, E., Tragou, E., Zervakis, V., Assimakopoulou, G., Athiniotis, A., Paraskevopoulou, V., Pavlidou, A., Zeri, C., 2024. Implementation of a Far-Field Water Quality Model for the Simulation of Trace Elements in an Eastern Mediterranean Coastal Embayment Receiving High Anthropogenic Pressure. Journal of Marine Science and Engineering; 12(5):797. https://doi.org/10.3390/jmse12050797
Androulidakis, Y., Makris, C., Kombiadou, K., Krestenitis, Y., Stefanidou, N., Antoniadou, C., Krasakopoulou, E., Kalatzi, M., Baltikas, V., Chintiroglou, C.C., 2024. Oceanographic Research in the Thermaikos Gulf: A Review over Five Decades. Journal of Marine Science and Engineering, 12(5), 795. https://doi.org/10.3390/jmse12050795
Krestenitis, M., Androulidakis, Y. and Krestenitis, Y., 2024. Deep learning-based forecasting of sea surface temperature in the interim future: application over the Aegean, Ionian, and Cretan Seas (NE Mediterranean Sea). Ocean Dynamics, 74(2), pp.149-168. https://doi.org/10.1007/s10236-023-01595-3
Frangoulis, C., Stamataki, N., Pettas, M., Michelinakis, S., King, A.L., Giannoudi, L., Tsiaras, K., Christodoulaki, S., Seppälä, J., Thyssen, M., Borges, A.V., Krasakopoulou, E., 2024. A carbonate system time series in the Eastern Mediterranean Sea. Two years of high-frequency in-situ observations and remote sensing. Frontiers in Marine Science, 11, 1348161. https://doi.org/10.3389/fmars.2024.1348161
Marmara, D., Brundo, M.V., Pecoraro, R., Scalisi, E. M., Contino, M., Sica, C., Ferruggia, G., Indelicato, S., Velardita, R., Tiralongo, F., Krasakopoulou, E., 2024. Plastic additives in commercial fish of Aegean and Ionian Seas and potential hazard to human health. Frontiers in Marine Science, 11, 1334237. https://doi.org/10.3389/fmars.2024.1334237
Potiris, M., Mamoutos, I.G., Tragou, E., Zervakis, V., Kassis D, Ballas D., 2024. Dense Water Formation in the North–Central Aegean Sea during Winter 2021–2022. Journal of Marine Science and Engineering; 12(2):221. https://doi.org/10.3390/jmse12/2/221
Papadakis, O.; Mamoutos, I.; Ramfos, A.; Catanese, G.; Papadimitriou, E.; Theodorou A., J.; Batargias, C.; Papaioannou, C.; Kamilari, M.; Tragou, E.; Zervakis, V.; Katsanevakis, S., 2023. Status, Distribution, and Threats of the Last Surviving Fan Mussel Populations in Greece. Medit. Mar. Sci., 24, 679-708. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/hcmr-med-mar-sc/article/view/35384
Androulidakis, Y., Makris, C., Kolovoyiannis, V., Krestenitis, Y., Baltikas, V., Mallios, Z., Pytharoulis, I, Topouzelis, K., Spondylidis, S., Tegoulias, I., Kontos, Y., 2023. Hydrography of Northern Thermaikos Gulf based on an integrated observational-modeling approach. Cont. Shelf Res., 105141. https://doi.org/10.1016/j.csr.2023.105141.
Androulidakis, Y., Makris, C., Mallios, Z., and Krestenitis, Y., 2023. Sea level variability and coastal inundation over the northeastern Mediterranean Sea. Coastal Engineering Journal, 65(4), 514-545.
Marmara, D., Katsanevakis, S., Brundo, M., Tiralongo, F., Ignoto, S., Krasakopoulou, E., 2023. Microplastics ingestion by marine fauna with a particular focus on commercial species: A systematic review. Frontiers in Marine Science, 10, 1240969. https://doi.org/10.3389/fmars.2023.1240969
Digka, N., Patsiou, D., Kaberi, H., Krasakopoulou, E., Tsangaris, C., 2023. Microplastic ingestion and its effects οn sea urchin Paracentrotus lividus: A field study in a coastal East Mediterranean environment. Mar Pollut Bull. 196, 115613. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2023.115613
Kontoyiannis, H., Pavlidou, A., Zeri, C., Krasakopoulou, E., Simboura, N., Hatzianestis, I., Papadopoulos, V., Rousselaki, E., Assimakopoulou, G., Siokou, I., 2023. Thirty years of a bottom oxygen depletion-renewal cycle in the coastal yet deep environment of the West Saronikos Gulf (Greece): Its drivers and the impact on the benthic communities. Science of The Total Environment, 166025. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.166025
Tsabaris, C.; Zervakis, V.; Saitanis, S.; Patiris, D.; Pappa, F.K.; Velegrakis, A.; Alexakis, S.; Kioroglou, S. In Situ Radioactivity Measurements and Water Flow Characteristics of a Thermal Spring in Gera Gulf, Lesvos Island, Greece. J. Mar. Sci. Eng. 2023, 11, 801. https://doi.org/10.3390/jmse11040801
Tsiola, A., Krasakopoulou, E., Daffonchio, D., Frangoulis, C., Tsagaraki, T.M., Fodelianakis, S., Pitta, P., 2023. Responses of Free-Living Planktonic Bacterial Communities to Experimental Acidification and Warming. Microorganisms 11, 273. https://doi.org/10.3390/microorganisms11020273
Strogyloudi, E., Krasakopoulou, E., Giannakourou, A., Galinou-Mitsoudi, S., Catsiki, V.A., Drakopoulou, P., Kyriakidou, C., Papathanassiou, E., Angelidis, M., 2023. How environmental factors determine mussel metal concentrations? A comparative study between areas facing different pressures. Regional Studies in Marine Science 59, 102806, https://doi.org/10.1016/j.rsma.2022.102806
Androulidakis, Y., Makris, C., Mallios, Z. et al. Storm surges and coastal inundation during extreme events in the Mediterranean Sea: the IANOS Medicane. Nat Hazards(2023). https://doi.org/10.1007/s11069-023-05890-6
Petalas, S.; Tragou, E.; Mamoutos, I.G.; Zervakis, V. Simulating the Interconnected Eastern Mediterranean–Black Sea System on Climatic Timescales: A 30-Year Realistic Hindcast. J. Mar. Sci. Eng. 2022, 10, 1786. https://doi.org/10.3390/jmse10111786
Hassoun A.E.R., Bantelman A., Canu D., Comeau S., Galdies C., Gattuso J.-P., Giani M., Grelaud M., Hendriks I.E., Ibello V., Idrissi M., Krasakopoulou E., Shaltout N., Solidoro C., Swarzenski P.W., Ziveri P., 2022. Ocean acidification research in the Mediterranean Sea: Status, trends and next steps. Front. Mar. Sci. 9, 892670. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmars.2022.892670/full
Androulidakis, Y.; Kourafalou, V. Marine Heat Waves over Natural and Urban Coastal Environments of South Florida. Water 2022, 14(23), 3840; https://doi.org/10.3390/w14233840.
Androulidakis, Y. S., Krestenitis, Y. N., 2022. Sea surface temperature variability and marine heat waves over the Aegean, Ionian, and Cretan Seas from 2008–2021. Journal of Marine Science and Engineering, 10(1), 42.
Leivadaros, P.; Tsabaris, C.; Patiris, D.L.; Eleftheriou, G.; Pappa, F.K.; Androulakaki, E.; Dasenakis, M.; Krasakopoulou, E.; Zervakis, V. Recent 137Cs Distribution in the Aegean Sea, Greece. J. Mar. Sci. Eng. 2022, 10, 1719. https://doi.org/10.3390/jmse10111719
Bourma, E., Perivoliotis, L., Petihakis, G., Korres, G., Frangoulis, C., Ballas, D., Zervakis, V., Tragou, E., Katsafados, P., Spyrou, C., Dassenakis, M., Poulos, S., Megalofonou, P., Sofianos, S., Paramana, Th., Katsaounis, G., Karditsa, Ai., Petrakis, S., Mavropoulou, A.-M., Paraskevopoulou, V., Milatou, N., Pagonis, P., Velanas, S., Ntoumas, M., Mamoutos, I., Pettas, M, Christodoulaki, S., Kassis, D., Sotiropoulou, M., Mavroudi, A., Moira, A., Denaxa, D., Anastasopoulou, G., Potiris, E., Kolovogiannis, V., Dimitrakopoulos, A.-A., Petalas, S., Zissis, N., 2022. The Hellenic Marine Observing, Forecasting and Technology System—An Integrated Infrastructure for Marine Research. Journal of Marine Science and Engineering, 10, 329. https://doi.org/10.3390/jmse10030329
Aslam, S., Tzoraki, O., Krasakopoulou, E., 2021. Anthropogenic litter in freshwater bodies and their estuaries: an empirical analysis in Lesvos, Greece. Environ Sci Pollut Res. https://doi.org/10.1007/s11356-021-16793-z
Souvermezoglou, E., Krasakopoulou, E., 2021. Temporal evolution of oxygen and nutrients in the NE Ionian Sea from 1987 to 2008 under the influence of the Cretan and Adriatic Seas. Progress in Oceanography 199, 102711. https://doi.org/10.1016/j.pocean.2021.102711
Mamoutos, I., Potiris, E., Tragou, E., Zervakis, V., Petalas, S., 2021. A High-Resolution Numerical Model of the North Aegean Sea aimed at Climatological Studies. Journal of Marine Science and Engineering, 9(12), 1463; https://doi.org/10.3390/jmse9121463
Sampatakaki, A., Zervakis, V., Mamoutos, I., Tragou, E., Gogou, A., Triantaphyllou, M., Skliris, N., 2021. Investigation of the Mediterranean Sea’s inherent variability under contrasting extreme climatic conditions. Frontiers in Marine Science, https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmars.2021.656737/abstract
Chaniotaki, M., Kolovoyiannis, V., Tragou, E., Herold, L.A., Batjakas, I.E., Zervakis, V., 2021. Investigation of the response of the Aegean Sea to the Etesian wind forcing. Continental Shelf Research, 225, 104485. https://doi.org/10.1016/j.csr.2021.104485.
Tsabaris, C., Zervakis, V., Georga, H., Pappa, F.K., Alexakis, S., Krasakopoulou, E., Patiris, D.L., 2021.
In situ characterization using natural radio-tracers in a submarine freshwater spring, Kiveri, Greece. Journal of Environmental Radioactivity, 233, 106583. https://doi.org/10.1016/j.jenvrad.2021.106583.
Androulidakis, Y., Kolovoyiannis, V., Makris, C., Krestenitis, Y., Baltikas, V., Stefanidou, N., Chatziantoniou, A., Topouzelis, K., Moustaka-Gouni, M., 2021. Effects of ocean circulation on the eutrophication of a Mediterranean gulf with river inlets: The Northern Thermaikos Gulf, Continental Shelf Research, 221, 104416, https://doi.org/10.1016/j.csr.2021.104416.
D’Amario, B., Pérez, C., Grelaud, M., Pitta, P., Krasakopoulou, E., Ziveri, P.. 2020. Coccolithophore community response to ocean acidification and warming in the Eastern Mediterranean Sea: results from a mesocosm experiment. Scientific Reports 10, 12637 https://doi.org/10.1038/s41598-020-69519-5
Kapetanaki, N., Krasakopoulou, E., Stathopoulou, E., Dassenakis, M., Scoullos, M., 2020. Severe Coastal Hypoxia Interchange with Ocean Acidification: An Experimental Perturbation Study on Carbon and Nutrient Biogeochemistry. Journal of Marine Science and Engineering, 8, 462. https://doi.org/10.3390/jmse8060462
Varkitzi I., Psarra S., Assimakopoulou G., Pavlidou A., Krasakopoulou E., Velaoras D., Papathanassiou E., Pagou K., 2020. Phytoplankton dynamics and bloom formation in the oligotrophic Eastern Mediterranean: Field studies in the Aegean, Levantine and Ionian seas. Deep-Sea Research Part II: Topical Studies in Oceanography, 171, 104662. https://doi.org/10.1016/j.dsr2.2019.104662
Petalas, S., Mamoutos, I., Dimitrakopoulos, A.-A., Sampatakaki, A., and Zervakis, V., 2020. Developing a Pilot Operational Oceanography System for an Enclosed Basin. J. Mar. Sci. Eng., 8, 336, https://www.mdpi.com/2077-1312/8/5/336
Tsabaris, C., Kaberi, H., Pappa, F.K., Leivadaros, P., Delfanti, R., Krasakopoulou, E. and Zervakis, V., 2020. Vertical distribution and temporal trends of 137Cs at Lemnos and Cretan deep basins of the Aegean Sea, Greece. Deep Sea Research Part II: Topical Studies in Oceanography, 171, 104603, https://doi.org/10.1016/j.dsr2.2019.06.011.
Zervakis, V., Krauzig, N., Tragou, E. and Kunze, E., 2019. Estimating vertical mixing in the deep North Aegean Sea using Argo data corrected for conductivity sensor drift. Deep-Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers, 154, 103144, https://doi.org/10.1016/j.dsr.2019.103144.
Potiris, M., Frangoulis, C., Kalampokis, A., Ntoumas, M., Pettas, M., Petihakis, G., and Zervakis, V., 2018. ADCP observations of migration patterns of zooplankton in the Cretan Sea. Ocean Science, 2, 783–800. doi:10.5194/os-14-783-2018.
Petihakis, G., Perivoliotis, L., Korres, G., Ballas, D., Frangoulis, C., Pagonis, P., Ntoumas, M., Pettas, M., Chalkiopoulos, A., Sotiropoulou, M., Bekiari, M., Kalampokis, A., Ravdas, M., Bourma, E., Christodoulaki, S., Zacharioudaki, A., Kassis, D., Potiris, E., Triantafyllou, G., Tsiaras, K., Krasakopoulou, E., Velanas, S., Zisis, N., 2018. An integrated open-coastal biogeochemistry, ecosystem and biodiversity observatory of the eastern Mediterranean – the Cretan Sea component of the POSEIDON system. Ocean Sci., 14, 1223-1245, https://doi.org/10.5194/os-14-1223-2018
Kapetanaki, N., Krasakopoulou, E., Stathopoulou, E., Pavlidou, A., Zervoudaki, S., Dassenakis, M., Scoullos, M., 2018. Simulation of Coastal Processes affecting pH with Impacts on Carbon and Nutrient Biogeochemistry. Mediterranean Marine Science, 19/2, 290-304. http://dx.doi.org/10.12681/mms.14439
Karageorgis, A.P., Kontoyiannis, H., Stavrakakis, S., Krasakopoulou, E., Gogou, A., Papadopoulos, A., Kanellopoulos, Th.D., Rousakis, G., Malinverno, E., Triantaphyllou, M.V., Lykousis, V., 2018. Particle dynamics and fluxes in canyons and open slopes of the southern Cretan margin (Eastern Mediterranean). Progress in Oceanography 169, 33-47 https://doi.org/10.1016/j.pocean.2017.12.009
Triantaphyllou, M.V., Baumann, K.-H., Karatsolis, B.-Th., Dimiza, M., Psarra, S., Skampa, E., Patoucheas, P., Vollmar, N., Koukousioura, O., Katsigera, A., Krasakopoulou, E., Nomikou, P., 2018. Coccolithophore community response along a natural CO2 gradient off Methana (SW Saronikos Gulf, Greece, NE Mediterranean). PLoS ONE , 13(7), e0200012. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0200012
Zervoudaki, S., Krasakopoulou, E., Moutsopoulos, T., Protopapa, M., Marro, S., Gazeau, F., 2017. Copepod response to ocean acidification in a low nutrient-low chlorophyll environment in the NW Mediterranean Sea. Estuarine, Coastal and Shelf Science 186, 152-162. http://dx.doi.org/10.1016/j.ecss.2016.06.030
Krasakopoulou, E., Souvermezoglou, E., Goyet, C., 2017. Carbonate system parameters and anthropogenic CO2 in the North Aegean Sea during October 2013. Continental Shelf Research 149, 69-81. http://dx.doi.org/10.1016/j.csr.2017.04.002
Karageorgis, A.P., Drakopoulos, P.G., Psarra, S., Pagou, K., Krasakopoulou, E., Banks, A.C., Velaoras, D., Spyridakis, N., Papathanassiou, E., 2017. Particle characterization and composition in the NE Aegean Sea: combining optical methods and biogeochemical parameters. Continental Shelf Research. http://dx.doi.org/10.1016/j.csr.2017.03.008
Parinos, C., Gogou, A., Krasakopoulou, E., Lagaria, A., Giannakourou, A., Karageorgis, A.P., Psarra, S. (2017). Transparent Exopolymer Particles (TEP) in the NE Aegean Sea frontal area: Seasonal dynamics under the influence of Black Sea water. Continental Shelf Research, 149, 112-123. https://doi.org/10.1016/j.csr.2017.03.012
Tsompanoglou, K., Anagnostou, Ch., Krasakopoulou, E., Pagou, K., Karageorgis, A.P., Pavlidou, A., Albanakis, K., Tsirambides, A. (2017). Distribution and geochemical composition of suspended particulate material in the shallow embayment of Northern Thermaikos Gulf, Greece. Continental Shelf Research. https://doi.org/10.1016/j.csr.2017.05.002
Mamoutos, I., Zervakis, V., Tragou, E., Karydis, M., Frangoulis, C., Kolovoyiannis, V., Georgopoulos, D., Psarra, S., 2017. The role of wind-forced coastal upwelling on the thermohaline functioning of the North Aegean Sea. Cont. Shelf Res., 149, 52-68.
Makris, Ch., P. Galiatsatou, K. Tolika, Ch. Anagnostopoulou, K. Kombiadou, P. Prinos, K. Velikou, Z. Kapelonis, E. Tragou, Y. Androulidakis, G. Athanassoulis, Ch. Vagenas, I. Tegoulias, V. Baltikas, Y. Krestenitis, Th. Gerostathis, K. Belibassakis, E. Rusu, 2016: Climate change effects on the marine characteristics of the Aegean and Ionian Seas. Ocean Dynamics, doi: 10.1007/s10236-016-1008-1
Kokkini, Z., Zervakis, V., Mamoutos, I., Potiris, E., Frangoulis, C., Kioroglou, S., Maderich, V., Psarra, S., 2017. Quantification of the surface mixed-layer lateral transports via the use of a HF radar: Application in the North-East Aegean Sea. Cont. Shelf Res, 149, 17-31. doi:10.1016/j.csr.2017.04.006
Rubio, A., Mader, J., Corgnati, L., Mantovani, C., Griffa, A., Novellino, A., Quentin, C., Wyatt, L., Schulz-stellenfleth, J., Lorente, P., Zambianchi, E., Hartnett, M., Fernandes, C., Zervakis, V., Goringe, P., Melet, A., Puillat, I., 2017. HF Radar Activity in European Coastal Seas: Next Steps Towards a Pan-European HF Radar Network. Front. Mar. Sci. 4, 1–20. doi:10.3389/fmars.2017.00008
Zervakis, V., Kokkini, Z., Potiris, E., 2017. Estimating Mixed Layer Depth with the use of a coastal High-Frequency radar. Cont. Shelf Res., 149, 4-16. https://doi.org/10.1016/j.csr.2016.07.008
Kassis, D., Krasakopoulou, E., Korres, G., Petihakis, G., & Triantafyllou, G. S., 2016. Hydrodynamic features of the South Aegean Sea as derived from Argo T/S and dissolved oxygen profiles in the area. Ocean Dynamics. https://doi.org/10.1007/s10236-016-0987-2
González-Dávila, M., Santana-Casiano, J. M., Petihakis, G., Ntoumas, M., Suárez de Tangil, M., & Krasakopoulou, E., 2016. Seasonal pH variability in the Saronikos Gulf: A year-study using a new photometric pH sensor. Journal of Marine Systems. https://doi.org/10.1016/j.jmarsys.2016.03.007
Triantaphyllou, M. V., Gogou, A., Dimiza, M.D., Kostopoulou, S., Parinos, C., Roussakis, G., Geraga, M., Bouloubassi, I., Fleitmann, D., Zervakis, V., Velaoras, D., Diamantopoulou, A., Sampatakaki, A., Lykousis, V., 2016. Holocene Climatic Optimum centennial-scale paleoceanography in the NE Aegean (Mediterranean Sea). Geo-Marine Lett. 36, 51–66. doi:10.1007/s00367-015-0426-2
Bellomo, L., A. Griffa, S. Cosoli, P. Falco, R. Gerin, I. Iermano, A. Kalampokis, Z. Kokkini, A. Lana, M. G. Magaldi, I. Mamoutos, C. Mantovani, J. Marmain, E. Potiris, J. M. Sayol, Y. Barbin, M. Berta, M. Borghini, A. Bussani, L. Corgnati, Q. Dagneaux, J. Gaggelli, P. Guterman, D. Mallarino, A. Mazzoldi, A. Molcard, A. Orfila, P.-M. Poulain, C. Quentin, J. Tintoré, M. Uttieri, A. Vetrano, E. Zambianchi, V. Zervakis, 2015. Toward an integrated HF radar network in the Mediterranean Sea to improve search and rescue and oil spill response: the TOSCA project experience. Journal of Operational Oceanography, 8, 2, pp. 95-107. doi: 10.1080/1755876X.2015.1087184.
El Rahman Hassoun, A., Gemayel, E., Krasakopoulou, E., Goyet, C., Abboud-Abi Saab, M., Ziveri, P., … Falco Modeling, C., 2015. Modeling of the Total Alkalinity and the Total Inorganic Carbon in the Mediterranean Sea. Journal of Water Resources and Ocean Science, 4(1), 24–32. https://doi.org/10.11648/j.wros.20150401.14
Kokkini, Z., M. Potiris, A. Kalampokis, V. Zervakis, 2014. HF Radar observations of the Dardanelles outflow current in the North Eastern Aegean using validated WERA HF radar data. Mediterranean Marine Science, 15, 4, Special Issue, pp. 753-768. DOI: http://dx.doi.org/10.12681/mms.938
Paraskevopoulou, V., Zeri, C., Kaberi, H., Chalkiadaki, O., Krasakopoulou, E., Dassenakis, M., & Scoullos, M. (2014). Trace metal variability, background levels and pollution status assessment in line with the water framework and Marine Strategy Framework EU Directives in the waters of a heavily impacted Mediterranean Gulf. Marine Pollution Bulletin (Vol. 87). https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2014.07.054
González-Dávila, M., Santana-Casiano, J. M., Petihakis, G., Ntoumas, M., Suárez de Tangil, M., & Krasakopoulou, E., 2016. Seasonal pH variability in the Saronikos Gulf: A year-study using a new photometric pH sensor. Journal of Marine Systems. https://doi.org/10.1016/j.jmarsys.2016.03.007
Tsabaris, C., V. Zervakis, H. Kaberi, R. Delfanti, D. Georgopoulos, M. Lampropoulou, C.A. Kalfas, 2014. 137Cs vertical distribution at the deep basins of the North and Central Aegean Sea, Greece. Journal of Environmental Radioactivity, 132, pp. 47-56.
Zervoudaki, S., Orek, H., Krasakopoulou, E., Assimakopoulou, G., Fach-Salihoglu, B., & Papathanassiou, E., 2014. Food web structure in the Aegean Sea and the Turkish straits system and understanding the role of the ocean acidification as important driver of change in biological systems. Journal of Environmental Protection and Ecology, 15(4), 1641–1649.
Karageorgis A.P., Gardner W.D., Mikkelsen O.A., Georgopoulos D., Ogston A.S., Assimakopoulou G., Krasakopoulou E., Oaie Gh., Secrieru D., Kanellopoulos Th.D., Pagou K., Anagnostou Ch., Papathanassiou E., 2014. Particle sources over the Danube River Delta, Black Sea based on distribution, composition and size using optics, imaging and bulk analyses. Journal of Marine Systems, 131, 74-90.
Kioroglou S, Tragou E, Zervakis V, Georgopoulos D, Barak H, Gertman I, Kovacevic V, Ozsoy E, Tutsak E, 2013. Vertical diffusion processes in the Eastern Mediterranean – Black Sea System. Journal of Marine Systems, 135, Special Issue, pp. 53-63.
Mertikas SP, Daskalakis A, Tziavos IN, Andersen OB, Vergos GS, Tripolitsiotis A, Zervakis V, Frantzis X, Partsinevelos P, 2013. Altimetry, bathymetry and geoid variations at the Gavdos permanent Cal/Val facility. Advances in Space Research, 51, 8, pp. 1418-1437.
Kioroglou S., Tragou E., Zervakis V., 2013. Assessing shelf mixing using CTD, ADCP, and free falling shear probe turbulence data. Continental Shelf Research, 69, pp. 73-87.
Malanotte-Rizzoli P., Artale V., Borzelli-Eusebi G.L., Brenner S., Civitarese G., Crise A., Font J., Gacic M., Kress N., Marullo S., Ozsoy E., Ribera d’Alcala M., Roether W., Schroeder K., Sofianos S., Tanhua T., Theocharis A., Alvarez M., Ashkenazy Y., Bergamasco A., Cardin V., Carniel S., D’Ortenzio F., Garcia-Ladona E., Garcia-Lafuente J.M., Gogou A., Gregoire M., Hainbucher D., Kontoyannis H., Kovacevic V., Krasakopoulou E., Krokos G., Incarbona A., Mazzocchi M.G., Orlic M., Pascual A., Poulain P.-M., Rubino A., Siokou-Frangou J., Souvermezoglou E., Sprovieri M., Taupier-Letage I., Tintore J., Triantafyllou G., 2013. Physical forcing and physical/biochemical variability of the Mediterranean Sea: a review of unresolved issues and directions for future research. Ocean Sci. Discuss., 10, 1205-1280.
Stavrakakis S., Gogou A., Krasakopoulou E., Karageorgis A.P., Kontoyiannis H., Rousakis G., Velaoras D., Perivoliotis L., Kambouri G., Stavrakaki I., Lykousis V., 2013. Downward fluxes of sinking particulate matter in the deep Ionian Sea (NESTOR site), Eastern Mediterranean: seasonal and interranual variability. Biogeosciences Discuss., 10, 591641.
Zervoudaki S., Frangoulis C., Svensen C., Christou E.D., Tragou E., Arashkevich E.G., Ratkova T.N., Varkitzi Ι., Krasakopoulou E., Pagou K., 2013. Vertical carbon flux of biogenic mater in a coastal area of the Aegean Sea. Importance of appendicularians. Estuaries and Coasts, Published on-line, DOI 10.1007/s12237-013-9723-z
Zervoudaki S., Frangoulis C., Giannoudi L., Krasakopoulou E., 2013. Effects of low pH and raised temperature on egg production, hatching and metabolic rates of a Mediterranean copepod species (Acartia clausi) under oligotrophic conditions. Mediterranean Marine Sciences, Published on-line, DOI: http://dx.doi.org/10.12681/mms.553
Alford M.H., Gregg M.C., Zervakis V., Kontoyiannis H., 2012. Internal wave measurements on the Cycladic Plateau of the Aegean Sea. Journal of Geophysical Research – Oceans, 117, Art. No. C01015.
Androulidakis Y.S., Kourafalou V.H., Krestenitis Y.N., Zervakis V., 2012. Variability of deep water mass characteristics in the North Aegean Sea: The role of lateral inputs and atmospheric conditions. Deep-Sea Research I-Oceanographic Research Papers, 67, pp. 55-72.
Gregg M.C., Alford M.H., Kontoyiannis H., Zervakis V., Winkel D., 2012. Mixing over the steep side of the Cycladic Plateau in the Aegean Sea. Journal of Marine Systems, 89, 1, pp. 30-47.
Mertikas S.P., Daskalakis A., Tziavos I.N., Vergos G.S., Frantzis X., Tripolitsiotis A., Partsinevelos P., Andrikopoulos D., Zervakis V., 2011. Ascending and Descending Passes for the Determination of the Altimeter Bias of Jason Satellites using the Gavdos Facility. Marine Geodesy, 34, 3-4, pp. 261-276, Part 2 Sp. Iss. SI.
Tsagaraki T.M., Petihakis G., Tsiaras K., Triantafyllou G., Tsapakis M., Korres G., Kakagiannis G., Frangoulis C., Karakassis I., 2011. Beyond the cage: Ecosystem modelling for impact evaluation in aquaculture. Ecological Modelling, 222, 14, 25122523.
Frangoulis C., Psarra S., Zervakis V., Meador T., Mara P., Gogou A., Zervoudaki S., Giannakourou A., Pitta P., Lagaria A., Krasakopoulou E., Siokou-Frangou I., 2010. Connecting export fluxes to plankton food-web efficiency in the Black Sea waters in flowing into the Mediterranean Sea. Journal of Plankton Research, 32, 8, pp. 1203-1216.
Meador T. B., Gogou A., Spyres G., Herndl G. J., Krasakopoulou E., Psarra S., Yokokawa T., De Corte D., Zervakis V., Repeta D. J., 2010. Biogeochemical relationships between ultrafiltered dissolved organic matter and picoplankton activity in the Eastern Mediterranean Sea. Deep Sea Research II: Topical Studies in Oceanography, 57, 16, pp. 1460-1477.
Siokou-Frangou I., Zervoudaki S., Christou E. D., Zervakis V., Georgopoulos D., 2009. Variability of mesozooplankton spatial distribution in the North Aegean Sea, as influenced by the Black Sea waters outflow. Journal of Marine Systems, 78, 4, pp. 557-575.
Vousdoukas M. I., Velegrakis A.F., Dimou K., Zervakis V., Conley D. C., 2009. Wave run-up observations in microtidal, sediment-starved pocket beaches of the Eastern Mediterranean. Journal of Marine Systems, 78, Supplement 1, pp. S37-S47.
Petihakis G., Drakopoulos P., Nittis C., Zervakis V., Christodoulou C., and Tziavos C., 2007. M3A system (20002005) operation and maintenance. Ocean Science, 3, 1, pp. 117-128.
Speicher E.A., Moran S.B., Burd A.B., Delfanti R., Kaberi H., Kelly R.P., Papucci C., Smith J.N., Stavrakakis S., Torricelli L., Zervakis V., 2006. Particulate organic carbon export fluxes and size-fractionated POC/234Th ratios in the Ligurian, Tyrrhenian and Aegean Seas. Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers, 53, 11, pp. 1810-1830.
De Madron, X., Zervakis V., Theocharis A., Georgopoulos D., 2005. Comments on Cascades of dense water around the world ocean. Progress in Oceanography, 64, pp. 8390.
Estournel, C., Zervakis V., Marsaleix P., Papadopoulos A., Auclair F., Perivoliotis L., Tragou E., 2005. Dense water formation and cascading in the Gulf of Thermaikos (North Aegean): implications on sediment transport. Continental Shelf Research, 25, pp. 23662386.
Tragou, E., Zervakis V., Papageorgiou E., Stavrakakis S., Lykousis V., 2005. Monitoring the physical forcing of resuspension events in the Thermaikos Gulf-NW Aegean during 2001-2003. Continental Shelf Research, 25, pp. 23152331.
Zervakis, V., Karageorgis A.P., Kontoyiannis H., Papadopoulos V., Lykousis V., 2005. Hydrology, circulation and distribution of particulate matter in the Thermaikos Gulf (NW Aegean Sea) during September-October 2001 and February 2002. Continental Shelf Research, 25, pp. 23322349.
Zervakis, V., Ktistakis M., Georgopoulos D., 2005. TELEFOS: A new design for coastal drifters. Sea Technology, 46, 2, pp. 25-30.
Zervakis, V., Georgopoulos D., Karageorgis A., Theocharis A., 2004. On the response of the Aegean Sea to climatic variability: A review. International Journal of Climatology, 24, pp. 18451858.
Η ερευνητική ομάδα Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας συνεργάζεται σε μόνιμη βάση με το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών. Η συνεργασία αυτή λαμβάνει χώρα στα πλαίσια της συνιδιοκτησίας και συνδιαχείρισης του συστήματος ραντάρ υψηλής συχνότητας «Δάρδανος» στην ανατολική Λήμνο σε πάγια βάση, αλλά και σε σειρά ερευνητικών προγραμμάτων (AegeanMarTech, MedEcos, MedEX, PERSEUS, SESAME, ARGO κ.α.).
Επίσης, στενή συνεργασία στην Ελλάδα υπάρχει με την ομάδα Φυσικής Ωκεανογραφίας και Αριθμητικών Μοντέλων του Τμήματος Φυσικής του Ε.Κ.Π.Α., το Εργαστήριο Θαλάσσιας Τεχνικής και Θαλασσίων Έργων του Α.Π.Θ., το Εργαστήριο Γεωδαισίας και Πληροφορικής των Γεωεπιστημών του Πολυτεχνείου Κρήτης και το Εργαστήριο Οπτικής Μετρολογίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Στο εξωτερικό, έχουμε πρόσφατα συνεργαστεί στα πλαίσια ερευνητικών προγραμμάτων και δικτύων συνεργασίας με το Istituto Nazionale di Oceanografia e di Geofisica Sperimentale της Τεργέστης, το Dipartimento di Scienze per l’Ambiente του Πανεπιστημίου «Παρθενόπη» της Νάπολης, το Istituto di Scienze Marine (CNR, Ιταλία), το Mediterranean Institute of Oceanography (University of Toulon, Γαλλία), το Consejo Superior de Investigaciones Cientificas (Ισπανία), το Mediterranean Institute for Advanced Studies (CSIC – University of Balearic islands, Ισπανία), το University of Lisbon (Πορτογαλία), το Marine Hydrophysical Institute και το Institute of Mathematical Machines and Systems της Ουκρανίας, το Middle East Technical University της Τουρκίας και το Israel Oceanographic and Limnological Research, το Rosenstiel School of Marine Sciences του Πανεπιστημίου του Miami, Florida Η.Π.Α. και το Applied Physics Laboratory του Πανεπιστημίου της Washington, Η.Π.Α.
Ο Lucio Bellomo (αριστερά) από το Μεσογειακό Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας (University of Toulon, France), συνεργάτης στο έργο STRING, προετοιμάζει έναν από τους νέας σχεδίασης πλωτήρες για πόντιση στην Αδριατική, σε Ιταλικό ερευνητικό σκάφος (24 Νοεμβρίου 2013).
Ένας από τους CODE drifters του Ιταλικού CNR αρματωμένος με ιστία σχεδίασης του Πανεπιστημίου του Αιγαίου ώστε να καταγράφει το ίδιο ρεύμα με ένα HF radar 25 MHz στα πλαίσια του έργου STRING (24 Νοεμβρίου 2013).
Το Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. αποβιβάζοντας εξοπλισμό (drifters) του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Μύρινα Λήμνου (10 Απριλίου 2008) στα πλαίσια Λαγκρανζιανού πειράματος στο Βόρειο Αιγαίο για το έργο SESAME.
Προσωπικό του Παν. Αιγαίου και του ΕΛΚΕΘΕ συνεργαζόμενοι στο Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ (7 Απριλίου 2008).
Στολίσκος πλωτήρων του Πανεπιστημίου του Αιγαίου απλωμένος στην πρύμνη του Ω/Κ ΦΙΛΙΑ του ΕΛΚΕΘΕ, περιμένοντας την πόντιση στον κόλπο του Σιγρίου (Δεκέμβριος 2007).
Το Ω/Κ ΦΙΛΙΑ του ΕΛΚΕΘΕ στον κόλπο του Σιγρίου, στα πλαίσια συνεργασίας με το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών στα πλαίσια ερευνητικού προγράμματος (Δεκέμβριος 2007).
Ο Αλκης Καλαμπόκης (τότε μέλος της ερευνητικής ομάδας Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας, και ακόμη φίλος και συνεργάτης) επιδεικνύει δύο διαφορετικούς τύπους CODE drifters, τον τυπικό (με τα μπλε πανιά) και αυτόν του Πανεπιστημίου του Αιγαίου (κόκκινα πανιά), στα πλαίσια της συμμετοχής του σε ερευνητικό πλόα οργανωμένο από το Ιταλικό O.G.S. στον κόλπο της Τεργέστης για το έργο TOSCA (22 Οκτωβρίου 2012).
11 Απριλίου 2022: Παραλαβή ωκεάνειου αιωροπτέρου
Το ΕΦΧΩ μόλις παρέλαβε το πρώτο μας αιωρόπτερο, μια επιστημονική πλατφόρμα που εκτοξεύει τις δυνατότητες έρευνας πεδίου στην ανοιχτή θάλασσα.
Συνεργασία με ΕΛΚΕΘΕ στα πλαίσια του δικτύου Greek-ARGO και του έργου HIMIOFoTS
Στις 13 Νοεμβρίου του 2021 ομάδα του Εργαστηρίου Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, πόντισε τον πλωτήρα με αριθμό του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) 6903298 στη βαθιά θαλάσσια λεκάνη νότια των Βατερών. Η περιοχή επιλέχθηκε με σκοπό τη μελέτη της εξέλιξης των βαθιών νερών και των ανταλλαγών των κόλπων Γέρας και Καλλονής με την ανοιχτή θάλασσα.
Την προηγούμενη ημέρα, οι Δρ Δημήτρης Κάσσης και Διονύσης Μπάλλας (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ), παρουσίασαν στα μέλη του ΤΩΘΒΕ το διεθνές πρόγραμμα ARGO αλλά την ελληνική συμμετοχή Greek-ARGO, δίκτυο στο οποίο συμμετέχει το ΕΦΧΩ. Στα πλαίσια της παρουσίασης, ο πλωτήρας ARGO WMO 6903298 υιοθετήθηκε από το Τμήμα μας και ονομάστηκε ΣΑΠΦΩ, ένα όνομα που τον συνδέει με τη Λέσβο. Η πορεία και τα δεδομένα του πλωτήρα διατίθενται ελεύθερα στι διαδίκτυο και μπορείτε να τον παρακολουθείτε ακολουθώντας το σύνδεσμο αυτό.
Η προμήθεια και πόντιση του πλωτήρα χρηματοδοτήθηκαν από το έργο HIMIOFoTS.
Νέα του πλωτήρα Σαπφώ (1η Φεβρουαρίου 2022):
Ο πλωτήρας ARGO Σαπφώ έχει ολοκληρώσει 16 πενθήμερους κύκλουςκαι η πορεία του είναι γενικά συμβατή με τον αρχικό μας σχεδιασμό, καθώς παραμένει εντός της βαθιάς λεκάνης νότια της Λέσβου, οδηγούμενος από τη βαθυμετρία της περιοχής.
Ο πλωτήρας πήγε να εξέλθει της λεκάνης στα μέσα του Ιανουαρίου (κύκλοι 9 έως 13), αλλά επέστρεψε έκανε δύο ακόμα κύκλους, και τώρα βρίσκεται στα δυτικά και ακολουθεί ξανά πορεία εξόδου.
Ενδιαφέρον αποτελεί στον τελευταίο κύκλο η καταγραφή πολύ πυκνών, ψυχρών νερών σε βάθος 350+ μέτρων, πιθανότατα πρόσφατα παραχθέντων.
Ερευνητικά προϊόντα, εκτός από τις δημοσιεύσεις, τις ανακοινώσεις σε Συνέδρια και τις τεχνικές εκθέσεις, αποτελούν και τα νέα επιστημονικά όργανα και μεθοδολογίες που εξελίσσονται στα πλαίσια της έρευνας του Τμήματος.
Το σύστημα ΔΑΡΔΑΝΟΣ είναι ένα υψηλής συχνότητας radar, που εκπέμπει πολύ χαμηλής ισχύος ραδιοφωνικά βραχέα κύματα, καταγράφοντας την παράκτια κυκλοφορία ανατολικά της Λήμνου, με σκοπό την παρακολούθηση της επίδρασης των υδάτων της εκροής της Μαύρης θάλασσας στο Βόρειο Αιγαίο. Τα σύστημα διαχειρίζονται από κοινού το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών με το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών και παράγει χάρτες επιφανειακής κυκλοφορίας κάθε μισή ώρα. Ο πιο πρόσφατος χάρτης θαλάσσιας κυκλοφορίας βρίσκεται παρακάτω.
Μέτρηση της στάθμης θάλασσας στον κόλπο της Καλλονής, όπως καταγράφεται από σταθμιγράφο εγκατεστημένο στο λιμάνι της Σκάλας Καλλονής. Η εγκατάσταση του σταθμιγράφου έγινε στα πλαίσια του Παρατηρητηρίου Παρακτίου Περιβάλλοντος AEGIS, που χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Μέτρηση της στάθμης θάλασσας στον κόλπο της Καλλονής, όπως καταγράφεται από σταθμιγράφο εγκατεστημένο στο λιμάνι της Σκάλας Καλλονής, σε τοπική ώρα Ελλάδος (EET).

Μέτρηση της στάθμης θάλασσας στον κόλπο της Γέρας, όπως καταγράφεται από σταθμιγράφο εγκατεστημένο στο λιμάνι της Σκάλας Συκούντας (Ντίπι). Η εγκατάσταση του σταθμιγράφου έγινε στα πλαίσια του Παρατηρητηρίου Παρακτίου Περιβάλλοντος AEGIS, που χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Μέτρηση της στάθμης θάλασσας στον κόλπο της Γέρας, όπως καταγράφεται από σταθμιγράφο εγκατεστημένο στο λιμάνι της Σκάλας Συκούντος (Ντίπι), σε τοπική ώρα Ελλάδος (EET).

Το αγκυροβόλιο είναι εξοπλισμένο με πλήρη γκάμα μετεωρολογικών και ωκεανογραφικών αισθητήρων, στα πλαίσια του Παρατηρητηρίου Παρακτίου Περιβάλλοντος AEGIS. Ποντίστηκε στις 28 Ιανουαρίου 2020, περίπου στη μέση του κόλπου της Καλλονής, στη θέση
Γεωγρ. Πλάτος: 39° 10.064′ Β
Γεωγρ. Μήκος: 026° 12.503′ Α
ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΗΣ:
Η ακόλουθη πρόγνωση είναι αποτέλεσμα αριθμητικού μοντέλου που βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη.
Συνιστάται προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων, τα οποία παρέχονται εδώ μόνο για επιστημονικούς σκοπούς.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εργαστήριο Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας, δεν φέρουν καμία ευθύνη για τυχόν υλικές ζημιές, σωματικές βλάβες κ.λπ. που προκαλούνται από την ακατάλληλη χρήση αυτών των δεδομένων.
ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΗΣ:
Η ακόλουθη πρόγνωση είναι αποτέλεσμα αριθμητικού μοντέλου που βρίσκεται ακόμη υπό ανάπτυξη.
Συνιστάται προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων, τα οποία παρέχονται εδώ μόνο για επιστημονικούς σκοπούς.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εργαστήριο Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας, δεν φέρουν καμία ευθύνη για τυχόν υλικές ζημιές, σωματικές βλάβες κ.λπ. που προκαλούνται από την ακατάλληλη χρήση αυτών των δεδομένων.
Η ενασχόληση μέλους της ερευνητικής ομάδας Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας πριν ακόμα αυτή συσταθεί, με Λαγκρανζιανές μετρήσεις (έργο Eurofloat, 1995), βοήθησε στη δημιουργία μιας τεχνογνωσίας στις Λαγκρανζιανές μετρήσεις και όργανα.
Η πλήρης κάλυψη του Αιγαίου από δίκτυα κινητής τηλεφωνίας οδήγησε από την αρχή της δεκαετίας του 2000 στο σχεδιασμό και την εξέλιξη ελεύθερα παρασυρόμενων πλωτήρων drifters επιφανειακής (τύπου CODE) ή υποεπιφανειακής χρήσης σε συνεργασία με την εταιρεία MARAC Electronics S.A. στα πλαίσια του ερευνητικού έργου ΤΗΛΕΦΟΣ (ΓΓΕΤ).
TELEFOS drifter (από Zervakis, V., Ktistakis, M. and D. Georgopoulos, 2005. Telefos: a new design for coastal drifters. Sea Technology, 46, 2, pp. 25-30) .
Η απαίτηση για πλωτήρα ικανό να παρακολουθήσει πετρελαιοκηλίδες στα πλαίσια του έργου ΔΙΑΥΛΟΣ οδήγησε στο ναυπηγικό σχεδιασμό ενός πλήρως καινοτόμου πλωτήρα που τότε ονομάστηκε COSTA (από το Coastal Oil Spill Tracking Apparatus). Ο πλωτήρας εξελίχθηκε από το ΤΕΙ Πειραιά κυρίως όσον αφορά τα ηλεκτρονικά του και διανεμήθηκε στους συνεργάτες του Ευρωπαϊκού προγράμματος TOSCA για αξιολόγηση στο πεδίο, με πολύ θετικά σχόλια και αποτελέσματα.
COSTA drifter για παρακολούθηση πετρελαιοκηλίδας. Χρήση από το ΕΣ ΑΜΦΙΤΡΙΤΗ στα πλαίσια της πτυχιακής εργασίας του Κώστα Μοσχόπουλου και του ερευνητικού έργου ΔΙΑΥΛΟΣ, 15 Μαΐου 2008.
COSTA drifter σε υποβρύχια φωτογράφηση, παρουσίαση έργου TOSCA, Αλεξανδρούπολη, 30 Μαΐου 2013.
Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες απαιτήσεις για χρήση drifters μας οδήγησαν στην λύση του συνδυασμού πλωτήρων τροποποιημένου ναυπηγικού σχεδίου με έτοιμες ηλεκτρονικές συσκευές, και στην εξέλιξη λογισμικού για παρακολούθηση των πλωτήρων στο πεδίο.
Ο Β. Ζερβάκης στην πρώτη πειραματική πόντιση στο πεδίο drifter τύπου CODE σε επιφανειακή διαμόρφωση, σχεδιασμένου από την ομάδα Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας και διατιθέμενου στην αγορά από την εταιρεία Marine Drifters, 17 Δεκεμβρίου 2007.
Ο Γ. Κακαγιάννης στην πρώτη πειραματική πόντιση στο πεδίο drifter τύπου CODE σε υποεπιφανειακή διαμόρφωση, σχεδιασμένου από την ομάδα Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας και διατιθέμενου στην αγορά από την εταιρεία Marine Drifters, 17 Δεκεμβρίου 2007.
Παράλληλα με τα παραπάνω, η ομάδα μας εξέλιξε νέα μεθοδολογία εκτίμησης του σφάλματος μέτρησης ρεύματος με drifters, μέτρησης της διάτμησης στα ανώτερα δύο μέτρα της θαλάσσιας στήλης και εκτίμησης του κυματισμού, μέσω του συνδυασμού υποεπιφανειακού drifter και υψηλής ανάλυσης ακουστικού τομογράφου ρευμάτων Nortek Aquadopp HR. Η μεθοδολογία αυτή έδωσε μετρήσεις οι οποίες μας οδήγησαν στη συνειδητοποίηση της ανάγκης σχεδιασμού πλωτήρων εφοδιασμένων με νέας γεωμετρίας ιστία για σύγκριση με radars.
Ο Νίκος Σεϊμένης, τότε προπτυχιακός φοιτητής του ΤΕΘ, περισυλλέγει τον υποεπιφανειακό πλωτήρα εξοπλισμένο με ακουστικό τομογράφο ρευμάτων Aquadopp HR αναρτημένο στον άξονα του υδραετού στα πλαίσια της πτυχιακής εργασίας του, πάνω στο ΕΣ ΑΜΦΙΤΡΙΤΗ την 31η Μαΐου 2010. Η μεθοδολογία αυτή αργότερα χρησιμοποιήθηκε στα πλαίσια του έργου TOSCA.
Πλωτήρας τύπου CODE του Ιταλικού CNR τροποποιημένος με ιστία σχεδίασης της ομάδας Φυσικής και Χημικής Ωκεανογραφίας έτοιμος προς πόντιση στην Αδριατική στα πλαίσια του έργου STRING, 24 Νοεμβρίου 2013.
Ένα παράπλευρο προϊόν της παραπάνω ερευνητικής δουλειάς είναι η παραγωγή λογισμικού για τη σε πραγματικό χρόνο παρακολούθηση της θέσης και πορείας πλωτήρων διαφορετικών κατασκευαστών από τον επιστημονικό μας συνεργάτη Αλκιβιάδη Καλαμπόκη. Η τελευταία εξέλιξη, που είναι η προσαρμογή του λογισμικού σε Android για χρήση από Tablets, δίνει εξαιρετική ευελιξία και ευκολία χρήσης του σταθμού βάσης για την παρακολούθηση και περισυλλογή των πλωτήρων από βάρκα.
Οθόνη του λογισμικού παρακολούθησης πλωτήρων διαφόρων τύπων και κατασκευαστών.
Δείτε εδώ
Δείτε εδώ
Krauzig Naomi, 2016: Estimation of vertical mixing in the North Aegean Sea based on ARGO float data
Σιδέρη Μαρία, 2015: Γεωστροφικά ρεύματα και οριζόντιες ροές στο Βόρειο Αιγαίο σε περίοδο ανεμογενούς ανάβλυσης.
Leo Herold, 2014:Παρακολούθηση της παράκτιας ανεμογενούς ανάβλυσης με Λαγκρανζιανές μεθόδους
Λεοντίου Στάλλω, 2013: Εφαρμογή της Optimum Multiparameter Analysis στη λεκάνη της Μεσογείου
Θέμα Πτυχιακής Εργασίας
Σου αρέσουν τα ηλεκτρονικά και πιάνουν τα χέρια σου; Θέλεις να ασχοληθείς με όργανα και μετρήσεις στο πεδίο; Έλα να συζητήσουμε την πιθανή ανάληψη μιας πτυχιακής με αντικείμενο τη συναρμολόγηση, εγκατάσταση και βαθμονόμηση ενός μετεωρολογικού σταθμού για μελέτη αλληλεπιδράσεων ατμόσφαιρας – θάλασσας. Πληροφορίες: Ελίνα Τράγου.