Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών

Περιγραφική Φυσική Ωκεανογραφία
Σχολή:
Περιβάλλοντος
Τμήμα:
Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών
Επίπεδο Σπουδών:
Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος:
191ΘΔ4Υ
Εξάμηνο σπουδών:
Β
Τίτλος Μαθήματος:
Περιγραφική Φυσική Ωκεανογραφία
Πιστωτικές Μονάδες
6
Τύπος Μαθήματος:
Ειδικού υποβάθρου
Προαπαιτούμενα Μαθήματα:
Επισήμως δεν υπάρχουν προαπαιτούμενα μαθήματα. Παρόλα αυτά, ο φοιτητής θα πρέπει να έχει βασικές γνώσεις Φυσικής (Κλασσική Μηχανική, Κυματική, Ακτινοβολίες), Μαθηματικών και Χημείας.
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων:
Ελληνικά
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus:
Ναι. Στην περίπτωσή τους, η γλώσσα διδασκαλίας και εξέτασης είναι η Αγγλική, και το μάθημα προσαρμόζεται ανάλογα με το υπόβαθρο του/της φοιτητή/τριας.

Σκοπός του συγκεκριμένου μαθήματος είναι η εξοικείωση των νέων φοιτητών με τις ιδιότητες, τα χαρακτηριστικά και τη μεταβλητότητα του φυσικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο αναπτύσσεται και συντηρείται το θαλάσσιο οικοσύστημα.

Η επιτυχής παρακολούθηση του μαθήματος εφοδιάζει το φοιτητή με γενικότερη γνώση για τη φυσική λειτουργία και τις κινήσεις του παγκόσμιου Ωκεανού και των περιφερειακών θαλασσών. Η έμφαση δίνεται σε μια πρώτη εξοικείωση των φοιτητών με τα φυσικά χαρακτηριστικά και τη μεταβλητότητα της υδάτινης στήλης του παγκόσμιου Ωκεανού, και τις σχετικές διεργασίες που καθορίζουν τα χαρακτηριστικά αυτά.

Η επιτυχής περάτωση του μαθήματος δημιουργεί στο φοιτητή το υπόβαθρο ώστε

(α) να είναι σε θέση να συνδυάζει τις γνώσεις βιογεωχημικών διεργασιών που θα προκύπτουν από άλλα μαθήματα με τις φυσικές διεργασίες υποβάθρου ώστε να συνθέτει τη διεπιστημονική γνώση που αντιπροσωπεύει το πτυχίο Επιστημών της Θάλασσας

(β) να αναγνωρίζει τις βασικές λειτουργίες μιας θαλάσσιας λεκάνης από επισκόπηση βασικών χαρακτηριστικών ανταλλαγών με την ατμόσφαιρα, τη χέρσο ή τον Ωκεανό, και να μπορεί να εξάγει βασικά συμπεράσματα για τα φυσικά και βιογεωχημικά χαρακτηριστικά της, και

(γ) να συνδυάζει την γενικότερη πληροφορία της υδρολογίας και κυκλοφορίας του Ωκεανού που προκύπτει από το παρόν μάθημα με την πρόσθετη γνώση δυναμικής γεωφυσικών ρευστών, διανυσματικής ανάλυσης και αλληλεπίδρασης θάλασσας – ατμόσφαιρας από άλλα μαθήματα με στόχο τη σύνθεση μιας πλήρους κατανόησης (και ανάπτυξη ικανοτήτων μελλοντικής σύνθεσης) των φυσικών θαλάσσιων διεργασιών.

(δ) μέσω του εργαστηρίου του μαθήματος αναπτύσσονται στο φοιτητή βασικές δεξιότητες εφαρμογής ευρέως διαδεδομένων και ελεύθερα διαθέσιμων ωκεανογραφικών αλλά και απλών εργαλείων για την επεξεργασία, ανάλυση και παρουσίαση θαλάσσιας πληροφορίας (π.χ. Excel με ωκεανογραφική βιβλιοθήκη, Seabird Data Processing, Ocean Data View).

Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

Αυτόνομη εργασία

Ομαδική εργασία

Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον

Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

  • Φυσικές ιδιότητες του νερού και επιπτώσεις τους

  • Ηλεκτρολυτική δράση του θαλασσόνερου, η αρχή του Marcet και επιπτώσεις της

  • Ορισμός της αλατότητας, καταστατική εξίσωση του θαλασσόνερου.

  • Διατήρηση βασικών θερμοδυναμικών παραμέτρων στη θάλασσα (θερμοκρασίας και αλατότητας)

  • Επιπτώσεις συμπίεσης, εισαγωγή δυναμικής θερμοκρασίας και πυκνότητας

  • Τύποι και μάζες νερού, διαγράμματα T/S, φαινόμενο καμπυλότητας (cabelling).

  • Διάδοση φωτός στη θάλασσα

  • Διάδοση ήχου στη θάλασσα, κυματοδηγός SOFAR

  • Xωροχρονική κατανομής θερμοκρασίας και αλατότητας στον παγκόσμιο ωκεανό, θερμοκλινές και αλοκλινές, σχέση επιφανειακών τιμών με ροές θερμότητας και μάζας

  • Θερμόαλος ιμάντας μεταφοράς, ροές θερμότητας και τα αποτελέσματα του πειράματος WOCE.

  • Θερμόαλη λειτουργία των ημίκλειστων λεκανών (με προσέγγιση τύπου LOICZ) – χρόνοι ανανέωσης

  • Θερμόαλη λειτουργία Μεσογείου και Μαύρης θάλασσας, αναφορά σε άλλες λεκάνες.

  • Βασικά στοιχεία θαλάσσιας κυματικής – ταχύτητα διάδοσης μακρών κυμάτων

  • Βασικά στοιχεία θαλάσσιας δυναμικής – η δύναμη Coriolis, γεωστροφικά και ανεμογενή ρεύματα, παράκτια ανάβλυση

  • Υποτροπική και υποπολική ωκεάνια κυκλοφορία

  • Κυκλοφορία στον Ισημερινό

  • Μεταβλητότητα μεγάλης κλίμακας (Μουσώνες, El Niño Southern Oscillation)

  • Αστρονομικές παλίρροιες

  • Όργανα και μεθοδολογίες μέτρησης φυσικών παραμέτρων, Lagrangian και Eulerian μέθοδοι.

Δια ζώσης, εκ του συστάδην, με φυσική παρουσία. Όλο το απαραίτητο αλλά και συμπληρωματικό υλικό παρατίθεται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.

Η πλατφόρμα e-class χρησιμοποιείται εκτενέστατα, και για τη διανομή του εκπαιδευτικού υλικού στους φοιτητές, αλλά και για την αξιολόγηση της προόδου τους και βαθμολόγηση της επίδοσής τους.

Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις
39
Φροντιστήρια
7
Εργαστηριακές ασκήσεις
6
Αυτοτελής Μελέτη
100
Τελική εξέταση
4
Σύνολο Μαθήματος
156

Η γλώσσα αξιολόγησης των Ελλήνων φοιτητών και φοιτητριών είναι η ελληνική, ενώ των ξένων η Αγγλική.

Η μέθοδος της αξιολόγησης παλαιότερα  ήταν η τελική γραπτή εξέταση. Λόγω όμως της πληθώρας ενδείξεων αντιγραφής από τους φοιτητές στην τελική εξέταση, από το 2015-2016 η διαδικασία αξιολόγησης των φοιτητών είναι η ακόλουθη:

Χρησιμοποιείται ευρέως η διαδικτυακή πλατφόρμα e-class. Προκειμένου να διατηρηθεί το ενδιαφέρον των φοιτητών συνεχώς καθ’ όλο το εξάμηνο, τρεις πρόοδοι δίνονται μέσω του e-class, αναλογούσες στο 605 της βαθμολογίας.

Το υπόλοιπο 40% του βαθμού αντιστοιχεί στην επίδοση του φοιτητή στην τελική γραπτή εξέταση. Σε μια προσπάθεια καταπολέμησης των αντιγραφών, και καλύτερης εκτίμησης της κατανόησης του αντικειμένου από τους φοιτητές, χρησιμοποιούμε την προσέγγιση των δοκιμασιών πολλαπλών επιλογών, συνδυασμένων με τυχαία επιλογή ερωτήσεων από μεγάλη δεξαμενή.

Επιπρόσθετη ευκαιρία βελτίωσης της βαθμολογίας δίνεται  στους φοιτητές αν πετύχουν προβιβάσιμο βαθμό στην τελική γραπτή εξέταση. Λόγω του σχετικά χαμηλού αριθμού φοιτητών που θα ακολουθήσουν καριέρα φυσικής ωκεανογραφίας, η παρακολούθηση του εργαστηρίου είναι προαιρετική.

Τα κριτήρια αξιολόγησης των φοιτητών περιγράφονται στο εισαγωγικό κείμενο της κάθε εξέτασης, καθώς και στην αρχική περιγραφή του μαθήματος στην αίθουσα.

– Προτεινόμενη Βιβλιογραφία:

  • Θεοδώρου A., 2017. Ωκεανογραφία. Εκδόσεις UNIBOOKS IKE, ISBN: 9786188281226, διατίθεται μέσω Συστήματος ΕΥΔΟΞΟΣ με κωδικό 68369735.

  • Ζερβάκης Β., 2016. Σημειώσεις στην Περιγραφική Ωκεανογραφία, Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

  • Open University, 2001: Ocean Circulation. Butterworth-Heinemann Ltd; 2nd Revised edition, ISBN-10: 0750642815.

  • Talley L. D., Pickard, G. L., Emery, W. J. and Swift, J. H., 2011. Descriptive Physical Oceanography: An Introduction. Academic Press, 6th edition, ISBN: 0080939112, 9780080939117.

  • Knauss, J. A., 2005. Introduction to Physical Oceanography. Waveland Press Inc, ISBN: 1577664299, 9781577664291.

  • Albanakis, K., 1999: Oceanography Lectures. University Studio Press, Thessaloniki. (in Greek)

  • Pickard, G. L., και Emery, J. W., 1982: Descriptive Physical Oceanography. Pergamon Press, Oxford, England.

 

– Συναφή επιστημονικά περιοδικά: