Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών

Θαλάσσια Γεωχημεία
Σχολή:
Περιβάλλοντος
Τμήμα:
Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών
Επίπεδο Σπουδών:
Προπτυχιακό
Κωδικός Μαθήματος:
191ΘΔ29Ε
Εξάμηνο σπουδών:
ΣΤ
Τίτλος Μαθήματος:
Θαλάσσια Γεωχημεία
Πιστωτικές Μονάδες
5
Τύπος Μαθήματος:
Ειδίκευσης γενικών γνώσεων
Προαπαιτούμενα Μαθήματα:
Επισήμως δεν υπάρχουν προαπαιτούμενα μαθήματα. Για την παρακολούθηση του μαθήματος θεωρούνται δεδομένες βασικές έννοιες της Χημικής Ωκεανογραφίας, της Περιγραφικής Φυσικής Ωκεανογραφίας, της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Θαλάσσιας Γεωλογίας.
Γλώσσα Διδασκαλίας και Εξετάσεων:
Ελληνικά
Το Μάθημα προσφέρεται σε Φοιτητές Erasmus:
Ναι. Στην περίπτωσή τους, η γλώσσα διδασκαλίας και εξέτασης είναι η Αγγλική, και το μάθημα προσαρμόζεται ανάλογα με το υπόβαθρο του/της φοιτητή/τριας.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση  αυτού του μαθήματος ο φοιτητής αναμένεται: 

  • Να γνωρίζει και να κατανοεί τις βασικές έννοιες, τις αρχές, τις θεωρίες και τα δεδομένα που σχετίζονται με τις βιογεωχημικές διεργασίες που συμβαίνουν το ωκεάνιο σύστημα 

  • Να είναι εξοικειωμένος με τις βασικές πηγές και ‘καταβόθρες’ των χημικών ουσιών, τις κατανομές τους και τη μεταβλητότητά τους στο ωκεάνιο σύστημα 

  • Με βάση την αποκτηθείσα γνώση να είναι σε θέση να διακρίνει και να αξιολογεί διαταραχές στους βιογεωχημικούς κύκλους  που προκαλούνται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες 

  • Να αναπτύξει ευχέρεια στη μελέτη, ανάλυση και σύνθεση βιβλιογραφίας με σχετικό με το μάθημα περιεχόμενο  

  • Να αλληλεπιδρά με άλλους σε ζητήματα διεπιστημονικής φύσης σχετιζόμενα με το θαλάσσιο περιβάλλον εφαρμόζοντας τις γνώσεις που απέκτησε από το μάθημα

Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με χρήση των απαραίτητων τεχνολογιών 
-Αυτόνομη εργασία 
-Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον 
-Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον 
-Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής 
-Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

Στο μάθημα της Θαλάσσιας Γεωχημείας γίνεται διεξοδική μελέτη των κύριων οδών μεταφοράς υλικών στη θάλασσα, εξετάζονται οι χημικές μορφές των υλικών και οι διεργασίες που αλληλεπιδρούν και διαμορφώνουν τις κατανομές τους και τη μεταβλητότητά τους στο ωκεάνιο σύστημα. Επιπλέον μελετώνται η γεωχημεία των ιζημάτων και οι χημικές διαγενετικές διεργασίες. Το μάθημα συνοδεύεται από παρουσίαση σύγχρονων μεθόδων που εφαρμόζονται για τη μελέτη των διεργασιών που εξετάζονται και δίνονται παραδείγματα πρόσφατων μετρήσεων και αποτελεσμάτων από τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. 

Περιλαμβάνονται θέματα όπως:  

  • Εισροή υλικών στο ωκεάνιο σύστημα   

  • Μεταφορά υλικών στη θάλασσα από ποταμούς, η συμπεριφορά των χημικών στοιχείων στη ζώνη ανάμιξης των εκβολών, αλληλεπιδράσεις διαλυτής-σωματιδιακής φάσης στις εκβολές   

  • Μεταφορά υλικού στον ωκεανό μέσω της ατμόσφαιρας, η χημεία του θαλάσσιου αερολύματος  

  • Μεταφορά υλικών στη θάλασσα από τον πυθμένα–υδροθερμική δραστηριότητα -Σχετική σημασία των οδών μεταφοράς συστατικών στη θάλασσα.  

  • Αιωρούμενη  σωματιδιακή ύλη στη θάλασσα και μεταβολές του μεγέθους και της χημικής σύστασης των σωματιδίων κατά τη βύθιση – Ρυθμός καταβύθισης σωματιδίων.   

  • Οργανική ύλη στη θάλασσα, Παραγωγή και αποδόμηση της σωματιδιακής οργανικής ύλης,  συσχέτιση ροών σωματιδίων και πρωτογενούς παραγωγής. Κατανομή και χημικές μεταβολές της διαλυτής οργανικής ύλης.  

  • Ιχνοστοιχεία στο θαλασσινό νερό, Γεωγραφικές (χωρικές) κατανομές ιχνοστοιχείων στα επιφανειακά νερά, Κατακόρυφες κατανομές ιχνοστοιχείων στη στήλη του νερού, Μορφές ιχνημετάλλων στον ωκεανό, Οργανική σύμπλεξη – σχέση ιχνημετάλλων και βιόσφαιρας, Υδρίδια ιχνοστοιχείων και μεθυλίωση, Διεργασίες απομάκρυνσης ιχνοστοιχείων από τη στήλη του νερού.  

  • Σχηματισμός και συστατικά θαλασσίων ιζημάτων, νερό των πόρων, χημικές διαγενετικές διεργασίες.

Πρόσωπο με πρόσωπο

  • Χρήση ΤΠΕ στη Διδασκαλία (παρουσιάσεις σε power point). 
  • χρήση της πλατφόρμας e-class για τη διανομή του εκπαιδευτικού υλικού στους φοιτητές.  
  • επικοινωνία με τους φοιτητές είτε μέσω του e-class, είτε μέσω του e-ταχυδρομείου.
Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις
39
Μελέτη και ανάλυση βιβλιογραφίας
15
Συγγραφή εργασίας
15
Αυτοτελής Μελέτη
55
Τελική εξέταση
3
Σύνολο Μαθήματος
127
  • Η αξιολόγηση πραγματοποιείται στην ελληνική γλώσσα. 
  • Στην περίπτωση φοιτητών με μαθησιακές δυσκολίες οι εξετάσεις πραγματοποιούνται προφορικά. 
  • Η εξέταση του μαθήματος περιλαμβάνει γραπτές εξετάσεις με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, ερωτήσεις σύντομης απάντησης, ερωτήσεις κρίσεως  και επίλυση ασκήσεων. 
  • Υποχρεωτική γραπτή εργασία (προϋπόθεση για τη συμμετοχή στις εξετάσεις) στην  οποία αναλογεί το 25% του τελικού βαθμού.
  • Οι φοιτητές και φοιτήτριες μετά τις εξετάσεις μπορούν να δουν το γραπτό τους και να ζητήσουν διευκρινήσεις για τον τρόπο βαθμολόγησής τους.

– Προτεινόμενη Βιβλιογραφία: 

Διδακτικές σημειώσεις διδάσκουσας 

Libes, S.M., 2009. An Introduction to Marine Biogeochemistry – Second EditionAcademic Press, Elsevier, New York. 

Chester R., 2000. Marine Geochemistry. Second Edition. Blackwell Scientific Ltd., Oxford. 

Ocean chemistry and deep-sea sediments, 2001. 2nd Edition. The  Open University. 

Marine Biogeochemical Cycles, 2005. 2nd Edition. The  Open University 

Sarmiento J.L., Gruber, N., 2006. Ocean Biogeochemical Dynamics, Princeton University Press. 

Emerson S.R., Hedges J.I., 2008. Chemical oceanography and the marine carbon cycle, Cambridge University Press 

Παράλληλα προτείνονται από τη διδάσκουσα για μελέτη επιλεγμένα άρθρα δημοσιευμένα σε συναφή επιστημονικά περιοδικά. 

– Συναφή επιστημονικά περιοδικά: 

Progress in Oceanography – https://www.journals.elsevier.com/progress-in-oceanography  

Marine Chemistry – https://www.journals.elsevier.com/marine-chemistry  

Biogeosciences – https://www.biogeosciences.net/  

Journal of Marine Systems – https://www.journals.elsevier.com/journal-of-marine-systems  

Continental Shelf Research – https://www.journals.elsevier.com/continental-shelf-research  

Global Biogeochemical Cycles – http://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/hub/journal/10.1002/(ISSN)1944-9224/